Tri decenije jugoslovenskog Band Aida

Autor:

Prije tačno 30 godina na stadionu Crvene zvezde održan je koncert kojim se Jugoslavija pridružila humanitaroj akciji Live Aid.

Tri decenije jugoslovenskog Band Aida Foto: YouTube/screenshot

Mjesec dana prije čuvenog Live Aid koncerta, na stadionu Crvene zvezde održan je koncert kojim se Jugoslavija priključila humanitaroj akciji “Band Aid” koju je pokrenuo Bob Geldof kako bi prikupio novac za gladnu djecu Etiopije. Prije tačno 30 godina, 15. juna, uživo je izvedena pjesma “Za milion godina” ad hoc benda Yu rock misija koji je okupio gotovo sve zvijezde jugoslovenske pop i rock muzike, piše portal beforeafter.rs.

“Nikad ne boj se, s tobom neko je ko želi ljubav da ti da, deo svoga toplog sna…”, refren je pjesme koju je napisao dramaturg Mladen Popović, u to vrijeme urednik “Hita meseca” na Radio-televiziji Beograd i jedan od organizatora akcije. Pjesmu je komponovao Dragan Ilić, tadašnji klavijaturista i frontmen Generacije 5.

Ilić je u jednom intervju rekao da su se na projektu Yu rock misija, zahvaljujući podršci RTB-a i PGP-a, okupili najbolji izvođači iz bivše Jugoslavije i da su muzika, spot i aranžman urađeni za tri dana. Osim Ilića svirali su i ostali članovi Generacije 5 – gitarista Dragan Jovanović, basista Dušan Petrović i bubnjar Slobodan Đorđević, a gitarski solo je odsvirao frontmen grupe Leb i sol Vlatko Stefanovski. Dizajn ploče uradio je Jugoslav Vlahović.

Bend su činili Oliver Mandić, Serđo Blažić (Atomsko sklonište), Željko Bebek, Marina Perazić (Denis & Denis), Momčilo Bajagić i Dejan Cukić (Bajaga i Instruktori), Vesna Vrandečić (Xenia), Aki Rahimovski i Husein Hasanefendić (Parni valjak), Zorica Kondža, Slađana Milošević, Jura Stublić (Film), Dado Topić, Massimo Savić (Dorian Gray), Zdravko Čolić, grupa Aska (Snežana Stamenković, Izolda Barudžija i Snežana Mišković ), Alen Islamović i Sead Lipovača (Divlje jagode), Ljuba Ninković (Tunel), Doris Dragović, Anja Rupel (Videosex), Srđan Šaper i Vlada Divljan (Idoli), Peđa D’ Boy, Zoran Predin (Lačni Franz) i Igor Popović (Jakarta). Iako nisu učestvovali u snimanju pjesme, na snimanju spota pojavili su se lideri Bijelog dugmeta i Riblje čorbe Goran Bregović i Bora Đorđević. Članovi benda Zabranjeno pušenje bojkotovali su akciju, dok lider Azre Džoni Štulić nije bio ni pozvan da učestvuje.

Jugoslavija se tako priključila ovom globalnom projektu. Pjesma je emitovana tokom Live Aid koncerta, koji se paralelno održavao na stadionima Wembley u Londonu i John F. Kennedy u Filadelfiji 13 jula 1985 godine. Pjesma “Za milion godina” emitovana je u 16:10 po srednjoevropskom vremenu, između filadelfijskih nastupa Black Sabbatha i Run DMC-a.

Izvor: YouTube


“Yu rok misija je naš odgovor na ono što se dešavalo krajem 1984, početkom 1985. kada je pokrenuta akcija solidarnosti sa gladnima u Africi. Na globalnom nivou je to radio Bob Geldof, na lokalnom nivou je to radilo nekoliko ljudi koji su bili na festivalu u Opatiji 1984. Sve su se dogovorili, ali nisu znali šta da urade, pa je onda njih nekoliko došlo da me pita šta mislim da bi trebalo uraditi. Rekao sam da je to vrlo jednostavno – treba napraviti ploču i koncert, rekao je Mladen Popović u intervju za emisiju Rockovnik.

Mjesec dana prije Live Aida, na beogradskoj Marakani, pred 20.000 gledalaca (po izvještaju Pere Janjatovića), održan je maratonski koncert na kojem je nastupio veliki broj izvođača. Koncert je počeo u 20:00 časova i trajao je do četiri časa ujutru, a jugoslovenska televizija uključila se u prenos u 22:00. Zanimljivo je da je beogradski koncert prenošen u Čehoslovačkoj i na Kubi.

Nastupili su Magično oko, Automobili, Piloti, Partibrejkers, Ekatarina Velika,Yu rock misija, Plavi orkestar, Denis & Denis, Atomsko sklonište, Jakarta, Peđa D’Boy band, Film,Videosex, Željko Bebek, Bajaga i Instruktori, Slađana Milošević, Elvis J. Kurtovich, Tunel, Vatreni poljubac, Lačni Franz, Aske, Električni orgazam, Kerber i Balkan.

Novinarka i voditeljka “Hita meseca” Dubravka Duca Marković sjeća se da organizatorima koncerta na ruku nisu išle vremenske prilike, pošto je padala jaka kiša, kao i činjenica da rukovodstvo FK Crvena zvezda nije dozvolilo da publika bude na terenu, već na tribinama.

“Tako se publika sa izvođačima dovikivala i nadvikivala”, navodi Duca Marković. Momčilo Bajagić Bajaga ironično kaže da je bina bila na istočnoj, a publika na zapadnoj tribini stadiona “što je bilo fenomenalno rješenje, tako da smo mi gledali u travu i uopšte nismo vidjeli bilo koga sa druge strane”.

Koncert je ostao je upamćen i skandalu kada je pjevač Vatrenog poljupca Milić Vukašinović prekinuo izvođenje pjesme “Živio rock’n’roll” i rekao: “Da j…. majku ne valja”, jer je, navodno, bio nezadovoljan lošim razglasom, dok Pera Janjatović svjedoči da je stvarni razlog neusviranost benda.

Izvor: YouTube


Prikupljena pomoć za Etiopiju, od prodaje albuma i ulaznica, ali i prihoda jugoslovenskih preduzeća, iznosila je tadašnjih milijardu dinara. Peca Popović je precizirao da je od prodaje singla prihod bio 256.000, a od prodaje ulaznica 170.000 dolara.

“Za to nismo dobili zahvalnost od bilo koga u ovoj državi”, rekao je Popović. I pored problema i bojkota nekih izvođača, Yu rock misija ostaje upamćena kao važan projekat za jugoslovensku muzičku scenu i pokazuje da je, zahvaljujući entuzijazmu pojedinaca, Jugoslavija bila u stanju da učestvuje u važnom globalnom projektu.

Dramaturg i scenarista Dimitrije Vojnov uvrstio je Yu rock misiju u 10 najvažnijih SFRJ ploča.

“Ova akcija je jedan od najboljih pokazatelja razvijenosti jugoslovenske scene pošto su u njoj naši pop i rok izvođači uspjeli da stvore relevantnu humanitarnu akciju, i da se priključe svjetskom pokretu koji su činili reperezenti razvijenih svjetskih scena. Danas bi bilo potpuno besmisleno skupiti naše izvođače u ovom žanru i očekivati da artikulišu nešto što bi imalo odjeka barem u lokalnim okvirima, istakao je Vojnov.

Ostale vijesti