Zemljotresi u BiH: Bolje malo pomalo, nego...

Banjaluka se nakratko zatresla dva puta u posljednjih mjesec i po dana, a sinoć se treslo tlo u Hercegovini.

0
A- A A+
zid, zemljotres, pukotina Foto: Mondo/Željko Svitlica

Iako pitanje "da li treba da se plašimo zemljotresa", samo dolazi na dnevni red svaki put nakon podrhtavanja tla - kao što o zaštiti od poplava razmišljamo tek kada plivamo u dnevnoj sobi - ono može da zvuči kao stvaranje bespotrebne panike.

A panici nema mjesta, kažu u Republičkom hidro-meteorološkom zavodu Republike Srpske (RHMZ RS)

''Bilo je nekoliko podrhtavanja tla u zadnjih par dana, ali to nije ništa strašno. U Banjaluci se zatreslo9. juna, bilo je 3,3 po Rihteru, a noćas u Mostaru je bilo 3,6. To nisu neki jaki zemljotresi i ne mogu izazvati štetu na objektima i stvarno ne bi trebalo stvarati bilo kakvu paniku. U suštini, kako se to često kaže, bolje da se energija oslobađa tako kroz manje zemljotrese nego da to bude jače'', objašnjava nam logiku unutrašnjeg života naše planete, Slavica Štrbac iz RHMZ RS.

Burna noć: Tresao se Mostar, građani u panici

Ona dodaje da stanice svakog dana zabilježe sitna podrhtavanja tla, ali da nema smisla niti svrhe da se svaki put sve objavljuje.

"Uglavnom kada se osjeti zemljotres u nekom mjestu mi to objavimo'', kaže naša sagovornica.
Poznato je da zemljotrese ne možemo pouzdano predvidjeti inače bi Japanci, tehnološki najnaprednija zemlja na svijetu, to mogli. Ovako, i oni su prihvatili da žive u dijelu Zemljine kore gdje se ona stalno trese.

Slavica Štrbac takođe potvrđuje da nije izvjesno ni predviđanje po principu ''svakih 50 godina mora biti jedan jači zemljotres''. 

"To stvarno nije moguće predvidjeti. Tamo gdje su bili zemljotresi jačih magnituda tu se mogu i u nekom narednom periodu očekivati. E, sad koji je to period, kad tačno? To se stvarno se ne može predivdjeti?''.

Stanovnici Banjaluke, grada kojeg u modernoj istoriji svi znaju po tome jer ''se tamo zemlja tresla'' posebno su osjetljivi na pitanje: da li je moguće da se ponovi ono što se desilo kad je stao sat na Trgu Krajine?

''Zna se da se Banjaluka nalazi na trusnom području i poslije katastrofalnog zemljotresa bilo je par manjih, tako Banjaluka jeste okarakterisana kao trusno područje podložno seizmičkim dešavanjima'', navodi Štrpčeva, ali dodajmo, takvo predviđanje je ''gatanje'' i panika bez potrebe.

Na sajtu RHMZ-a piše da područje Banjaluke spada u područje VII, VIII i IX stepena maksimalno očekivanog intenziteta po MCS (Mercalli-Cancani-Sieberg skale). Stručnjaci kažu da istorijski gledano ovo područje karakterišu tri serije zemljotresa: prva serija desila se 1888. godine, a najjači je bio zemljotres koji se desio 20.05.1888.godine - 5.7 stepeni Rihterove skale i intenziteta VII stepeni MCS skale.

Druga serija desila se 1935. godine, a najjači od ukupno sedam zemljotresa koji su dogodili periodu kada je Banjaluka bila glavni grad Vrbaske banovine u tadašnjoj Kraljevini bio je onaj  11.oktobra 1935. godine - 5,1 stepen Rihterove skale i intenziteta VII stepeni MCS skale.

Banjaluka: Bilo, ne ponovilo se! VIDEO

A onda dolazi do perioda koji je obilježio istoriju grada. U oktobru1969. godine desila su se četiri jaka zemljotresa, a glavnom udaru su prethodila dva jaka zemljotresa: 26.10.1969. godine u 15 sati i 36 min - potres jačine 5,6 po Rihteru, a dan kasnije u 2 sata i 55 minuta zemljotres jačine 4,8 Rihterove skale. Glavni udar desio se 27.10.1969. godine u 8 sati  i 10 minuta sa magnitudom 6.6 jedinica Rihterove skale poslije kojeg je uslijedio naknadni udar u 8:53 časova jačine 4.7 Rihterove skale.

Zemljotresi su ostavili katastrofalne posljedice na području 15 krajiških opština.

Posljednjeg dana 1969. godine Banjaluka se ponovo tresla zbog zemljotresa jačine 5,3 Rihtera. Sedamdesetih je zabilježeno nekoliko potresa jačine između 4 i 5 Rihtera, a 13. avgusta 1981. zemljotres od 5,4 stepena Rihterove skale kojeg se mnogi Banjalučani sjećaju.

Nakon 30 godina zatišja, jači zemljotresi koji su desili na području banjalučkog regiona su onaj iz aprila 2011. godine, jačine 4,7 Rihterove skale i u januaru 2014. godine od 4,2 sepena Rihterove skale

Ostale vijesti