Najnovije istraživanje otkrilo je da su 50 članova Evropskog parlamenta bili mete pornografskih deepfake sadržaja.
Vještačka inteligencija danas može da napravi fotografije i snimke koji na prvi pogled djeluju potpuno stvarno, iako se događaji prikazani na njima nikada nisu desili. Upravo takva tehnologija koristi se za pravljenje pornografskih deepfake sadržaja, u kojima se lice stvarne osobe postavlja na tijelo druge osobe ili se fotografija digitalno mijenja tako da izgleda kao da je neko prikazan nag. Osoba čiji je lik iskorišćen nije nikada učestvovala u snimanju, niti je dala dozvolu za pravljenje ili objavljivanje takvog materijala.
Novo istraživanje njemačke organizacije Agora Digitale Transformation identifikovalo je čak 50 članova Evropskog parlamenta koji su bili mete pornografskih deepfake sadržaja. Među njima je 46 žena i četiri muškarca, a posebno zabrinjava podatak da je pogođena približno svaka šesta žena u ovom evropskom zakonodavnom tijelu.
Istraživači su pretraživali poznate internet domene na kojima se objavljuje ovakav materijal i provjeravali imena evropskih poslanika. Rezultati pokazuju da problem nije ograničen na jednu političku stranku, već da se pojavljuje širom političkog spektra.
Predsjednica Evropskog parlamenta Roberta Metsola osudila je ovakvu zloupotrebu i poručila da je nasilje nad ženama, bilo na internetu ili van njega, neprihvatljivo. Prema njenim riječima, objavljivanje lažnih seksualnih sadržaja nije samo napad na privatnost, već i pokušaj da se političarke zastraše dok obavljaju svoj posao.
Evropa sprema zabranu spornih AI alata
Evropska unija pokušava da odgovori na ovaj problem novim pravilima. Od 2. decembra 2026. trebalo bi da počne primjena zabrane određenih sistema vještačke inteligencije koji bez pristanka stvaraju ili mijenjaju realistične seksualne prikaze prepoznatljivih osoba.
Cilj je da se spriječi zloupotreba alata koji fotografiju mogu da pretvore u lažni goli prikaz za svega nekoliko trenutaka. Međutim, donošenje pravila samo po sebi nije dovoljno, već će biti važno da nadležni organi mogu da utvrde ko krši zabranu i da reaguju kada se takav sadržaj pojavi na internetu.
Problem je i to što sajtovi koji nude ovakve usluge mogu da posluju izvan Evropske unije. Čak i kada evropske institucije zabrane određeni alat, njegovi vlasnici mogu da pokušaju da nastave poslovanje preko drugih domena ili platformi.
Zašto se pominje i društvena mreža X?
Evropske institucije bave se i mogućom zloupotrebom AI alata Grok, koji je povezan sa društvenom mrežom X. Evropski zvaničnici razmatraju da li su potrebne dodatne mjere zbog mogućnosti da se pomoću takvih alata stvaraju ili šire seksualizovane slike stvarnih ljudi bez njihovog pristanka. Grupa od 119 poslanika Evropskog parlamenta zatražila je od evropskih čelnika da obezbijede sprovođenje zabrane i da se istraga o korišćenju ovih alata završi bez nepotrebnog odlaganja.
Jedan od predloga jeste da se razmotri i uloga internet pretraživača, registara domena i kompanija koje obrađuju plaćanja. Ako korisnici lako mogu da pronađu sajt koji pravi lažne intimne fotografije, plate uslugu i zatim sadržaj podijele sa drugima, jasno je da problem obuhvata čitav lanac internet usluga. Zbog toga borba protiv deepfake pornografije zahtijeva saradnju tehnoloških kompanija, regulatora i policije. Nijedna pojedinačna zabrana neće biti dovoljna ako sadržaj nastavi da se proizvodi i širi kroz druge kanale.
Veliki izazov za tehnološke kompanije
Za kompanije koje razvijaju vještačku inteligenciju ovo je ozbiljan test bezbjednosti i odgovornosti. Njihovi alati mogu da budu korisni za obrazovanje, kreativni rad i poslovanje, ali ista tehnologija može da se iskoristi za uznemiravanje, ucjenu ili narušavanje nečijeg ugleda. Zbog toga se od proizvođača očekuje da uvedu zaštitne mjere, spriječe stvaranje nedozvoljenog sadržaja i omoguće ljudima da prijave zloupotrebe. Istovremeno, potrebno je brzo reagovati na prijave, jer se lažna slika može kopirati i proširiti na veliki broj sajtova prije nego što žrtva uopšte sazna da postoji.
Ovakvi slučajevi otvaraju i poslovno pitanje: koliko korisnici mogu da vjeruju platformama koje koriste svakog dana?
Ako se AI alati povezuju sa zloupotrebama, kompanije mogu da se suoče sa gubitkom povjerenja, regulatornim pritiskom i dodatnim troškovima. S druge strane, jasna pravila i efikasno uklanjanje štetnog sadržaja mogu da pokažu da tehnologija može da se razvija uz odgovarajuću zaštitu. Za industriju vještačke inteligencije zato je sve važnije da bezbjednost ne bude naknadna dopuna proizvoda, već dio njegovog razvoja od samog početka.
Zabranjeno preuzimanje dijela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama WMG uslova korišćenja i Zakonom o javnom informisanju i medijima.