Vozači koji ovog ljeta kreću automobilom kroz Evropu trebalo bi dobro da obrate pažnju na novu saobraćajnu signalizaciju u Španiji.
Planirate li ovog leta automobilom da putujete kroz Evropu, budite posebno oprezni i obratite pažnju na nove saobraćajne znakove koji se pojavljuju na putevima. Jedan od njih, nedavno uveden u Španiji, izazvao je veliku zabunu među vozačima.
Mnogi njegovo značenje pogrešno tumače kao preporuku, što može biti skupa greška koja može rezultirati kaznom od čak 200 evra i pokvariti dugo očekivani odmor.
Riječ je o znaku koji direktno utiče na izbor saobraćajne trake, a njegovo ignorisanje smatra se ozbiljnim prekršajem. Radi se o saobraćajnom znaku sa oznakom S-15b.
Znak je kvadratnog oblika i prepoznatljive plave boje koja u saobraćaju najčešće označava obavještenje ili preporuku, što je vjerovatno jedan od razloga zbog kojih dolazi do česte zabune.
Na njemu se nalazi stilizovani prikaz automobila gledanog spreda, a unutar vozila jasno su vidljive siluete dvije osobe. Ispod slike se često nalazi dodatna oznaka "2+", koja precizira pravilo.
Na prvi pogled, mnogi vozači pomisle da je riječ o savetu za deljenje prevoza ili traci namijenjenoj isključivo porodicama, ali istina je drugačija. Ovaj znak zapravo označava posebnu saobraćajnu traku namijenjenu samo određenim kategorijama vozila, a njegovo nepoštovanje tretira se kao ozbiljan prekršaj.
Šta znači oznaka "2+"?
Broj iza znaka plus označava minimalan broj osoba koje moraju biti u vozilu kako bi vozač smio legalno da koristi tu traku. Kod oznake "2+" to znači da u automobilu moraju biti najmanje dvije osobe - vozač i još najmanje jedan putnik.
Na pojedinim deonicama mogu se pojaviti i varijante poput "3+" ili "4+", što znači da je za korišćenje trake potreban veći broj putnika.
Svrha uvođenja ovakvih traka, poznatih i kao "Bus-VAO" trake (trake za vozila s više putnika), jeste podsticanje zajedničke vožnje, odnosno dijeljenja prevoza. Time se smanjuje broj automobila na putevima, saobraćajne gužve, ali i emisija štetnih gasova u velikim gradovima.
Ko još smije da koristi ovu traku?
Pravila nisu ograničena samo na automobile u kojima se nalazi dovoljan broj putnika. Postoje i određeni izuzeci.
Ovom trakom, bez obzira na broj osoba u vozilu, mogu da se kreću:
- motocikli, jer zbog svojih dimenzija manje utiču na stvaranje gužvi,
- električni automobili i određena hibridna vozila sa oznakom nulte emisije,
- laka teretna vozila čija masa ne prelazi 3,5 tona.
Postoje i vozila koja ovu traku mogu koristiti čak i kada se u njima nalazi samo vozač. To se odnosi na:
- autobuse i taksi vozila,
- vozila hitnih službi tokom obavljanja zadataka,
- automobile koji prevoze osobe sa invaliditetom i imaju odgovarajuću oznaku.
Kazna 200 evra za nepoštovanje pravila
Svaki vozač koji ignoriše znak S-15b i koristi posebnu traku bez ispunjavanja uslova rizikuje novčanu kaznu od 200 evra. Nadležne službe u Španiji veoma ozbiljno kontrolišu poštovanje ovog pravila. Kontrola se vrši na dva načina - klasičnim patrolama saobraćajne policije, ali i savremenim sistemima za automatski nadzor.
Španija sve više ulaže u tehnologiju za automatski nadzor saobraćaja. Upravo je najavljeno postavljanje specijalizovanih kamera koje mogu precizno da detektuju broj putnika u vozilu u pokretu.
Jedan od prvih takvih sistema biće instaliran već početkom 2026. godine na izuzetno prometnom auto-putu A-2, na dionici između Madrida i grada Alkala de Enaresa, što potvrđuju i medijski navodi. Te kamere će automatski evidentirati prekršaje i slati kazne na adrese vlasnika vozila, čime se efikasnost nadzora podiže na potpuno novi nivo.
Uvođenje traka za vozila sa više putnika nije isključivo španska inovacija, već dio šireg evropskog trenda čiji je cilj da saobraćaj u velikim gradovima učini održivijim. Sličan sistem već godinama uspješno funkcioniše u Francuskoj, gdje se za označavanje ovih traka koristi znak sa belim rombom na plavoj podlozi.
Iako je simbolika drugačija, svrha i pravila su identični - podstaći građane da dijele prevoz, koriste javni prevoz ili prelaze na ekološka vozila. Ove mjere su odgovor na rastuće probleme zagušenja saobraćajnica i zagađenja vazduha.
Španija je, osim znaka S-15b, nedavno uvela i čitav niz drugih saobraćajnih znakova koji odražavaju nove realnosti u saobraćaju.
To uključuje znakove koji vozače upozoravaju na iznenadno smanjenje vidljivosti zbog magle ili jakih padavina, znakove koji izričito zabranjuju saobraćaj za sve popularnije električne trotinete na određenim područjima, kao i signalizaciju koja reguliše ulazak u zone niskih emisija, dozvoljavajući prolaz samo vozilima koja ispunjavaju određene ekološke standarde.