Iz Svemirskog centra "Kennedy" krenula je posada NASA misije na orbitu Meseca - Artemis II. Ovo je prvi put u više od 50 godina da ljudi odlaze u blizinu našeg prirodnog satelita. Po prvi put u istoriji odlazi žena, astronautkinja Kristina Koh.
Posadu Artemis II čine astronauti Rid Vajzman, Viktor Glover i Kristina Koh, zajedno sa Džeremijem Hansenom iz Kanadske svemirske agencije. Misija je bogata simbolikom - Kristina Koh postaće prva žena koja će orbitirati oko Mjeseca, Viktor Glover je prvi Afroamerikanac, a Džeremi Hansen prvi Kanađanin koji će se naći tako blizu našeg prirodnog satelita.
Let će trajati 10 dana. Prvobitno lansiranje planirano je za 8. februar, ali niz tehničkih problema primorao je na pomjeranje datuma - prvo na početak marta, a potom na april.
Ko je Kristina Koh?
Kristina Koh, jedna od dvije specijalistkinje misije Artemis II, rođena je 29. januara 1979. Već 2001. završila je prestižni program NASA Akademije u Goddard Space Flight Center, da bi potom počela da radi kao inženjerka. U elitni korpus astronauta pridružila se 2013. kao članica Grupe 21, a kompletno školovanje završila je dvije godine kasnije.
Koh može da se pohvali najbogatijim iskustvom u svemirskim letovima među svim članovima Artemis II. Tokom 2019-2020. učestvovala je u ekspedicijama 59, 60 i 61 na Međunarodnoj svemirskoj stanici, gdje je provela impresivnih 328 dana. U tom periodu obavila je šest svemirskih šetnji, u ukupnom trajanju od preko 42 sata.
Prije nego što je započela karijeru u NASA, Koh je sticala iskustvo radeći na razvoju instrumenata za svemirska istraživanja i daljinsku inženjersku tehnologiju. Tri i po godine, od 2004. do 2007, putovala je po Arktiku i Antarktiku, sprovodeći istraživanja u ekstremnim uslovima. Nakon toga radila je u Svemirskom odjeljenju Laboratorije primijenjene fizike Univerziteta Johns Hopkins kao elektroinženjer.
Kristina Koh nije samo istaknuta astronautkinja, već i naučnica čije će svestrano iskustvo i kompetencije biti ključne za uspjeh misije Artemis II.
Prvi takav let od vremena Apola 17
Poslednji put kada su ljudi orbitirali oko Mjeseca bilo je 1972. godine, tokom misije Apolo 17. Od tada su sve mjesečeve misije bile bez posade. Tek u novembru 2022, u okviru Artemis I, svemirski brod Orion obavio je let oko Mjeseca, ali bez astronauta.
Prvobitno se planiralo da sletanje ljudi na Mjesec bude tokom misije Artemis III. Posljednje odluke NASA su promijenile te planove - misija predviđena za 2027. fokusiraće se na testiranje novih sistema i operativnih sposobnosti u niskoj Zemljinoj orbiti. Slijetanje na Mjesec odloženo je do lansiranja misije Artemis IV, zakazanu za 2028. godinu.
(MONDO)