Sa 78,7 bodova, BiH je na samom dnu u regionu po kvalitetu vode za piće u 2026. godini.
Prema zvaničnim podacima najnovijeg Indeksa ekološke učinkovitosti (EPI), koji zajednički razvijaju prestižni američki univerziteti Yale i Columbia, Bosna i Hercegovina se nalazi u izuzetno nezavidnom položaju kada je u pitanju bezbjednost i kvalitet vode za piće.
Iako se domaća javnost često oslanja na narativ da je BiH „zemlja bogata čistom, netaknutom vodom“, globalna statistika koja mjeri kvalitet vode koja stiže do krajnjih potrošača pokazuje surovu realnost. Sa osvojenih 78,7 bodova u 2026. godini, BiH zauzima 39. poziciju koja je ispod evropskog prosjeka.
EPI indeks ne ocjenjuje vodu na samim prirodnim izvorima, već bezbjednost vode za piće mjeri kroz takozvanu DALY stopu (broj izgubljenih godina života usljed narušenog zdravlja, invaliditeta ili prerane smrti na 100.000 stanovnika, a koji su direktna posljedica konzumiranja nebezbjedne vode).
Na ovoj skali, ocjena 100 predstavlja savršenstvo – nulti rizik po zdravlje građana, dok ocjena 0 označava najkritičnije tačke na planeti.
Crna Gora prednjači
Pogled na najnoviju regionalnu tabelu otkriva da sve susjedne zemlje imaju sisteme vodosnabdijevanja koji garantuju znatno bezbjedniju vodu za piće. Crna Gora je lider šireg regiona, dok su Slovenija, Srbija i Hrvatska pozicionirane iznad BiH.
Zaostatak BiH za Crnom Gorom iznosi alarmantnih 16,5 bodova, što jasno ukazuje na propuste u filtraciji, kontroli i zastarjeloj distributivnoj mreži u BiH.
Iako su razvijene azijske i evropske zemlje poput Japana (76,7), Češke (72,8) ili Mađarske (71,4) ostvarile nešto niže ocjene na ovoj specifičnoj skali zbog specifičnosti industrijskih zona ili metodologije, BiH i dalje ne uspijeva da unovči svoj ogroman prirodni potencijal i uđe u krug bezbjednih evropskih država.
Na samom vrhu globalne liste za 2026. nalazi se sedam evropskih zemalja koje imaju perfektan rezultat od 100 bodova: Njemačka, Velika Britanija, Italija, Grčka, Švajcarska, Finska i Irska. Prate ih Norveška sa 99,9, Luksemburg sa 99,8 i Kanada sa 99,7 bodova. Zanimljivo je da Austrija i Australija dijele visokih 99,2 boda.
S druge strane, na samom dnu liste nalaze se afričke zemlje koje se decenijama suočavaju sa humanitarnim katastrofama i potpunim nedostatkom infrastrukture za prečišćavanje vode. Tri najgora rezultata na svijetu imaju:
- Centralnoafrička Republika (9,2)
- Lesoto (9,8)
- Čad – koji drži neslavni rekord sa svega 4,6 bodova.
Kompletna lista na linku.