Istraživanje DNK pasa iz Černobilja otkrilo je snažne tragove ubrzane prirodne selekcije.
Psi koji žive u neposrednoj blizini uništene nuklearne elektrane u Černobilju više ne liče na obične pse – bar kada je u pitanju njihov genetski kod.
Nova studija objavljena u naučnom časopisu Genes otkrila je da ova populacija pasa prolazi kroz proces ubrzane prirodne selekcije. Ipak, ono što najviše zbunjuje naučnike jeste činjenica da radioaktivno zračenje možda uopšte nije glavni krivac za ove promjene.
Istraživači sa Državnog univerziteta Sjeverne Karoline uporedili su DNK pasa iz samog kruga nuklearke sa psima koji žive u gradu Černobilju, udaljenom svega 16 kilometara.
Rezultati su bili ekstremni – psi iz grada genetski su sličniji psima sa ostrva Galapagos nego populaciji koja obitava oko samih reaktora.
Poređenja su pokazala da ove razlike nisu mogle da nastanu pukom slučajnošću. Genomi pasa iz elektrane podvrgnuti su snažnom selektivnom pritisku, i to baš u dijelovima DNK koji kontrolišu popravku genetskog materijala, imunitet i preživljavanje ćelija.
Iako teorija o radioaktivnim mutacijama zvuči kao scenario iz naučnofantastičnog filma, istina je ipak složenija.
Naučnici vjeruju da radijacija nije stvorila potpuno nove mutacije, već da su preživjeli psi već nosili rijetke gene koji su im omogućili opstanak u ovim teškim uslovima. Tokom protekle četiri decenije, te genetske varijante postale su dominantne kod potomaka nekadašnjih kućnih ljubimaca, ostavljenih tokom hitne evakuacije 1986. godine.
Pored toga, radijacija nije jedina prepreka sa kojom su se ove životinje borile decenijama.
Psi u zoni isključenja preživljavali su surove ukrajinske zime, ali i prisustvo drugih opasnih zagađivača, prije svega teških metala i pesticida. Svi ti toksini ostavljaju slične tragove u organizmu, pa naučnici trenutno ne mogu sa sigurnošću da izdvoje samo jedan faktor kao glavni pokretač ove evolucije.
Slične genetske promjene primijećene su i kod lokalnih vukova koji se danas slobodno kreću zonom, što pokazuje nevjerovatnu otpornost prirode na katastrofe koje izazove čovjek.