Mnogi tvrde kako im nagle oscilacije temperature donose i pad koncentracije i umor. Iako se često smatra da je riječ samo o ličnom utisku, nauka pokazuje da vreme zaista može da utiče na psihu.
Istraživanje koje je objavljeno u časopisu Journal of Affective Disorders pokazalo je da promene spoljne temperature mogu da budu povezane sa promjenama raspoloženja, nivoom energije i kvalitetom sna, a taj uticaj posebno je izražen kod osoba koje imaju depresiju ili bipolarni poremećaj.
Naučnici su tokom nekoliko godišnjih doba pratili više od 450 ljudi koji su putem pametnih telefona nekoliko puta dnevno bilježili svoje raspoloženje, nivo energije, osećaj anksioznosti i kvalitet sna. Te podatke zatim su uporedili sa meteorološkim podacima o temperaturi u njihovom okruženju.
Rezultati su pokazali da promena temperature zaista može da bude povezana sa promjenama u emocionalnom stanju, čak i kada se uzmu u obzir drugi faktori poput količine dnevnog svjetla, godina i pola ispitanika.
"Ljudi su dio svog okruženja. Faktori poput temperature i svjetlosti utiču na nas, a razumevanje tih veza može da nam pomogne da bolje razumemo mentalno zdravlje", objasnio je jedan od istraživača, dr Debangan Dej.
Zašto se tokom toplijih dana često osjećamo bolje?
Kod osoba sa depresijom i bipolarnim poremećajem topliji dani bili su povezani sa boljim raspoloženjem, većim nivoom energije i kvalitetnijim snom.
Drugim riječima, dolazak ljepšeg vremena nije samo promena koju primećujemo spolja, već kod nekih ljudi ona može da bude povezana i sa stvarnim promjenama u načinu na koji se osjećaju.
Ipak, naučnike je iznenadilo ono što su vidjeli tokom jeseni. Kod osoba sa bipolarnim poremećajem i topliji i hladniji dani od prosječnih jesenjih temperatura bili su povezani sa pozitivnijim emocionalnim promenama. Taj obrazac još nije u potpunosti objašnjen i pokazuje da odnos između vremena i raspoloženja nije tako jednostavan.
Nije samo sunce razlog zbog kojeg se osjećamo drugačije
Kada se govori o uticaju godišnjih doba na raspoloženje, najčešće se pominje količina dnevne svjetlosti, posebno tokom zime. Međutim, novo istraživanje ukazuje da i sama temperatura može da ima poseban uticaj na mentalno zdravlje.
To je posebno važno u vrijeme klimatskih promena, kada su nagle temperaturne promene i ekstremni vremenski uslovi sve češći.
"Kako klimatske promene povećavaju svakodnevne oscilacije temperature, razumevanje uticaja okoline na mentalno zdravlje postaje prioritet", upozorila je dr Katlin Merikangas.
Istraživači smatraju da bi ova saznanja u budućnosti mogla da pomognu u razvoju digitalnih alata koji bi pratili rizik od pogoršanja mentalnog zdravlja.
Pošto vremenska prognoza može relativno precizno da se predvidi nekoliko dana unapred, meteorološki podaci bi jednog dana mogli da se koriste zajedno sa podacima sa pametnih telefona i drugih uređaja kako bi se na vrijeme uočili periodi povećanog rizika, posebno kod ljudi koji su skloni depresivnim epizodama ili promenama raspoloženja.
Iako promjena vremena neće kod svakoga izazvati promenu raspoloženja, sve više dokaza pokazuje da naše telo i mozak nisu odvojeni od okruženja u kojem živimo.
(MONDO)