U svijetu gdje moderni operativni sistemi zahtijevaju gigabajte prostora i procesore sa pregršt jezgara, postoji jedan projekat koji prkosi svim zakonima modernog softverskog "bloata". Njegovo ime je MenuetOS i napisan je u potpunosti u 64-bitnom asembleru.
Glavni cilj kreatora MenuetOS-a bio je uklanjanje suvišnih slojeva između različitih dijelova sistema. Ti slojevi su u modernim sistemima (poput Windowsa ili Linuxa) često izvor bagova, sigurnosnih propusta i sporosti. U MenuetOS-u, kernel komunicira direktno sa hardverom, što omogućava nevjerovatne performanse.
Zanimljivo je da se čak i grafički interfejs (GUI), uključujući transparentnost prozora, izračunava direktno u glavnom x86-64 procesoru. Time su izbjegnuti komplikovani problemi sa drajverima za grafičke kartice, a sistem ostaje stabilan i munjevito brz.
Vjerovali ili ne, MenuetOS i dalje stane na jednu standardnu disketu od 1,44 MB. U tom prostoru dobijate:
- Multitasking i podršku za više procesora (do 32 jezgra)
- Grafički interfejs rezolucije do 1920x1080 sa 16 miliona boja.
- TCP/IP stack za internet, klijente za e-mail, FTP i HTTP
- Multimediju: MP3 player, video player, pa čak i podršku za digitalnu TV (DVB-T) i web kamere
- Aplikacije: Od uređivača teksta do šahovskih igara.
Nova verzija i budućnost
Projekt nije samo nostalgični eksperiment; on je živ i aktivan. Najnovija verzija, M64 1.59.60, objavljena je 3. aprila 2026. godine, donoseći nova poboljšanja i ispravke. U posljednjih nekoliko godina u sistem su integrisani MPlayer za multimediju, pa čak i djelimični "Linux layer" koji omogućava podršku za neke POSIX i X-Window standarde.
Za koga je MenuetOS?
Iako vjerovatno nećete zamijeniti svoj primarni radni sistem Menuetom, on je idealna platforma za učenje asemblera, testiranje hardvera ili za sisteme gdje je kritična brzina izvršavanja procesa (real-time obrada). Audio latencija je ispod milisekunde, što ga čini fascinantnim za audio inženjering.
MenuetOS je podsjetnik na to koliko hardver može biti moćan kada ga softver ne guši nepotrebnim slojevima koda. Ako imate stari USB fleš disk ili CD, MenuetOS vrijedi isprobati makar samo da biste vidjeli kako vaš računar "diše" punim plućima.
Napomena: 64-bitna verzija (Menuet64) je dostupna pod posebnom licencom, dok je starija 32-bitna verzija (Menuet32) open-source pod GPL licencom. Najnovije verzije možete preuzeti direktno sa zvaničnog sajta projekta.