Temperature na površini okeana dostigle su rekordno visok nivo, što je izazvalo strahovanja da bi ovog ljeta mogao uslijediti još jedan talas ekstremnih vrućina.
Dana 21. juna temperature mora izvan polarnih oblasti premašile su izuzetno visoke vrijednosti zabilježene u isto vrijeme 2023. i 2024. godine, saopštila je u srijedu Služba za klimatske promjene Kopernikus (Copernicus Climate Change Service).
Služba je upozorila da će novi temperaturni vrhunac verovatno imati „posljedice po vremenske obrasce, globalnu klimu i morske ekosisteme“, tim prije što se poklapa sa najranijim fazama fenomena El Ninjo (El Niño), za koji prognoziraju da bi mogao biti najjači u posljednjih nekoliko decenija.
Kada je prethodni rekord temperature okeana za jun postavljen 2023. godine, naučnici su te trendove opisali kao „zabrinjavajuće“, „zastrašujuće“ i „potpuno nevjerovatne“, jer su bili daleko izvan njihovih očekivanja. To je nagovijestilo dolazak El Ninja i period razornih globalnih toplotnih talasa, poplava i oluja.
Taj rekord iz 2023. sada je premašen, a veliki dio svijeta ponovo bilježi zabrinjavajući rast temperatura. Prošlog mjeseca Ujedinjeno Kraljevstvo i mnoge druge evropske zemlje suočile su se sa nesnosnim vrućinama i novim temperaturnim rekordima, dok je na Antarktiku zabilježeno neuobičajeno blago zimsko vrijeme.
Iako je pažnja obično usmjerena na temperature na kopnu, okeani pružaju potpuniju sliku o tome koliko je klimatski sistem narušen zagrijavanjem izazvanim ljudskim aktivnostima.
Na površinske temperature mora utiču Sunčevo zračenje, morske struje i nagomilavanje toplote u dubljim slojevima okeana, piše "Gardijan".
Okeani apsorbuju više od 90 odsto viška energije u Zemljinom klimatskom sistemu, koji je prvenstveno posljedica sagorijeevanja fosilnih goriva, poput nafte, uglja i gasa. Taj energetski disbalans prošle godine dostigao je rekordnih 23 zetadžula (zettajoules), što je više nego dvostruko iznad prosjeka zabilježenog tokom prethodne dvije decenije.
Zbog toga se okeani zagrijavaju sve bržim tempom. Godine 2020. količina toplote koja se akumulirala u okeanima bila je ekvivalentna energiji oko pet atomskih bombi bačenih na Hirošimu svake sekunde. Prošle godine ta vrijednost približila se energiji od čak 11 eksplozija poput one u Hirošimi svake sekunde. Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš upozorio je da se „Zemlja gura preko svojih granica“.
Naučnici ističu da je još prerano reći da li će zagrijavanje površine mora biti privremeno ili će se dodatno pogoršati, budući da se godišnji temperaturni maksimumi obično bilježe u julu i avgustu.
Međutim, Karlo Buontempo, direktor Kopernikusa pri Evropskom centru za srednjoročne vremenske prognoze (ECMWF), upozorio je da bi ovo moglo označiti početak nove faze koja bi svet ponovo odvela na neistraženu teritoriju:
„Sa temperaturama okeana na ovako visokim nivoima i El Ninjom na horizontu, vrlo je vjerovatno da ćemo u narednim mjesecima svjedočiti obaranju novih temperaturnih rekorda.“