Banjaluka bilježi čak 30 uzastopnih tropskih dana, čime je višestruko nadmašen rekord iz 2022. godine. RHMZ upozorava na sve intenzivnije i dugotrajnije toplotne talase.
Banjaluka danas bilježi 30. uzastopni tropski dan, odnosno dan sa maksimalnom temperaturom od najmanje 30 stepeni Celzijusa. Rekord za najduži neprekidni niz već je oboren 20. avgusta, kada je zabilježeno 27 tropskih dana zaredom.
Podaci RHMZ-a pokazuju i mnogo širu promjenu: čak devet od deset najdužih nizova tropskih dana u Banjaluci zabilježeno je nakon 2000. godine.
Od 25. jula temperatura u gradu nijednog dana nije ostala ispod 30 stepeni Celzijusa, a niz tropskih dana danas je stigao do 30 uzastopnih dana.
Rekord je, međutim, zvanično oboren nekoliko dana ranije. Republički hidrometeorološki zavod Republike Srpske saopštio je da je zaključno sa 20. avgustom u Banjaluci zabilježeno 27 uzastopnih dana sa maksimalnom temperaturom od najmanje 30 stepeni, čime je nadmašen dotadašnji rekord od 26 dana iz 2022. godine.
Prethodni rekord trajao je od 17. jula do 8. avgusta 2022. godine. Drugi najduži niz zabilježen je tokom ljeta 2024. godine, kada je Banjaluka imala 25 uzastopnih tropskih dana, od 26. jula do 19. avgusta.
Ono što ovaj podatak čini posebno zanimljivim jeste činjenica da se najduži nizovi pojavljuju u veoma kratkom vremenskom periodu.
Devet od 10 najdužih nizova poslije 2000. godine
Analiza RHMZ-a, koja obuhvata podatke o maksimalnim temperaturama u Banjaluci od 1950. godine, pokazuje da je devet od 10 najdužih nizova tropskih dana zabilježeno nakon 2000. godine.
Jedini niz iz ranijeg perioda među deset najdužih zabilježen je 1952. godine i trajao je 17 dana.
Drugim riječima, najduži periodi tokom kojih Banjaluka bilježi temperature od najmanje 30 stepeni sve su češće dio novijeg klimatskog obrasca.
I nije riječ samo o broju dana iznad 30 stepeni.
Od ovogodišnjih prvih 27 uzastopnih tropskih dana, čak 18 dana temperatura je prelazila 35 stepeni, dok je tokom tri dana prelazila i 40 stepeni Celzijusovih. Posebno se izdvojio period od 29. jula do 7. avgusta, kada je deset dana zaredom temperatura bila iznad 35 stepeni.
Ljeto je oduvijek bilo vruće, ali podaci pokazuju promjenu
Naravno, visoke temperature nisu novost za Banjaluku. Tropski dani nisu nikakav novi fenomen, niti jedan rekordan niz sam po sebi može dokazati klimatske promjene.
Ali upravo zato je dugoročna statistika važna.
Kada se posmatra period od više decenija, podaci pokazuju da se najduži nizovi ekstremno toplih dana sve češće pojavljuju u novijem periodu. RHMZ navodi da analiza pokazuje da su toplotni talasi u posljednjih dvadesetak godina sve intenzivniji i dugotrajniji.
Ove godine Banjaluka je već 30 dana praktično bez prekida u režimu tropskih temperatura.
Još zanimljiviji podatak stiže kada se Banjaluka uporedi sa ostatkom Republike Srpske.
Iako je u Banjaluci ove godine oboren rekord, najduži nizovi tropskih dana u Srpskoj i dalje pripadaju Bijeljini i Rudom. U Bijeljini je tokom 2024. godine zabilježeno čak 45 uzastopnih dana sa temperaturom od 30 i više stepeni, dok je u Rudom taj niz trajao 44 dana.
Banjaluka, dakle, još nije ni blizu apsolutnog rekorda Republike Srpske. Ali kada je riječ o sopstvenoj istoriji mjerenja, grad upravo prolazi kroz najduži neprekidni niz tropskih dana ikada zabilježen.
A ako se prognoze ostvare, ovaj rekord još nije završen.
RHMZ je već naveo da se, prema tadašnjim prognozama, najmanje do kraja avgusta ne očekuje prekid niza, što znači da bi Banjaluka u narednim danima mogla dodatno pomjerati granicu koju je postavila upravo ovog ljeta.
BONUS: