Ostrvo, koje je otvoreno za turizam tek krajem 1980-ih, pretvorilo je vojne baze i objekte u turističku atrakciju. Ima ih čak 38.
Jadranska ostrva najčešće povezujemo sa suncem, morem, prelijepim plažama i istorijskim gradovima. Međutim, neka od njih, pored svega navedenog, nude i uzbudljive ture koje prikazuju drugačiju prošlost i vraćaju turiste u neka druga, ne tako daleka vremena.
Među njima je svakako Vis, hrvatsko ostrvo sa najviše vojnih objekata, tunela, bunkera i starih baza. Turizam se na njemu počeo razvijati mnogo kasnije nego na ostatku obale jer je decenijama bio zatvoren za strance.
Strancima ulazak bio zabranjen skoro pola vijeka, a onda je sve počelo da se mijenja
Vis je za mnoge najljepše i najomiljenije dalmatinsko ostrvo, a ono što je posebno intrigantno je njegova istorija. Naseljen je još od praistorijskih vremena, a do kasnih 1980-ih služio je kao vojna baza i bio je zatvoren za strance.
Iz tog razloga, turizam je počeo da se razvija kasnije nego na ostatku Jadrana, gdje su već postojali veličanstveni hoteli, plaže, restorani i diskoteke.
Na Visu postoji čak 38 vojnih objekata, a danas se mnogi od njih mogu vidjeti na specijalizovanim turama. Vojni objekti se mogu naći i na drugim ostrvima, poput Lastova, ali Vis drži rekord.
Zbog pristupačnosti vojske, strancima je bio zabranjen ulazak, što je ukinuto tek krajem 1980-ih.
Neki od najpoznatijih vojnih lokaliteta su komandni centar Vela Glava, vojni tunel Jastog dug sto metara, kasarna Samogor i Rogači, raketna baza Stupišće, saveznički aerodrom u Pliskom Polju koji su Amerikanci izgradili 1944. godine, "Karvene stine" gdje je tokom Drugog svjetskog rata osnovana novinska agencija bivše države i artiljerijska baterija Barjoška.
Zaliv Barjoška je od tada postao poznat po nečemu sasvim drugom: tamo je snimljen drugi dio filma Mama Mia.
Titova pećina i tajni tuneli među najzanimljivijim lokacijama na ostrvu
Jedna od najzanimljivijih građevina je Titova pećina. To su zapravo dvije pećine do kojih vodi kameno stepenište sa puta za Hum, najviši vrh na Visu. Ime je, naravno, dobio po Josipu Brozu Titu, koji je tamo vodio pregovore o međunarodnom priznanju Jugoslavije 1944. godine.
Još jedna relativno lako dostupna lokacija je vojni tunel Jastog. Tunel Jastog se nalazi u uvali Parja, na malom rtu Škojić, izgrađen je 1982. godine i njegova glavna namjena bila je da služi kao sklonište za ratne brodove.
Nije poznato koliko ih je sklonio u sedam godina prije demilitarizacije Visa, ali danas svakodnevno "krije" brojne izletničke brodove, kao i pješake koji mu prilaze sa kopna.
Vojne ture ostrva, koje uključuju obilazak starih bunkera i tunela, organizuje nekoliko viških agencija i ljubitelji istorije ne bi trebalo da ih propuste. Priča o vremenu kada je Vis bio militarizovana zona je i priča o njemu kakvom je danas, piše Putni kofer.
Turizam je na njegove obale stigao mnogo kasnije nego u druge jadranske destinacije, zbog čega je i dalje mirniji, manje razvijen, bez mirisa nervoznog masovnog turizma. Na ostrvu postoje dva glavna grada, i nekoliko manjih naselja na obali i u unutrašnjosti. Vis ili Komiža? Koje god mjesto da izaberete, nećete pogriješiti!
(BizPortal/Mondo)