Top 10 najboljih krimića koji su nastali po knjigama: Remek-djela koja su nadmašila knjige i ušla u legendu

Iako je film danas neprikosnoveni vladar modernog pripovedanja, pisana riječ je vijekovima prije bioskopa očaravala publiku. Ipak, najbolja magija nastaje kada se ova dva svijeta spoje.

Ekranizacije kultnih romana često udahnu nov život književnim delima, a nijedan žanr to ne radi bolje od krimića. Priče o zločinu, misteriji i ljudskoj mračnoj strani na filmu dobijaju posebnu energiju, a neke od njih su toliko dobro adaptirane da su prerasle svoje književne uzore i postale pravi filmski spomenici.

Stig Lašon je napravio opasan bum sa ovom knjigom, ali ono što je Dejvid Finčer uradio na filmu je čista umjetnost. Priča vas vozi kroz istragu starijeg novinara Mikaela i lude, ali genijalne hakerke Lizbet Salander. Oni pokušavaju da "provale" šta se desilo sa djevojkom koja je nestala prje četrdeset godina iz jedne prebogate, ali jezivo bolesne porodice. U knjizi imate gomilu nekih ekonomskih detalja i švedske politike što zna malo da smori, ali Finčer je u filmu sve to skratio, pojačao onaj ledeni skandinavski vajb i fokusirao se na brutalan, napet odnos između njih dvoje. Drži vas prikovane za ekran od prve do zadnje sekunde.

E ovo je pravi klasik! Džejms Elroj je napisao knjigu koja je bukvalno ogromna - ima preko 80 likova i toliko zamršenih priča da vam treba mapa da pohvatate ko koga tu laže. Film je to morao opasno da ošiša i uprosti. Sve se vrti oko brutalnog masakra u jednom kafiću u Los Anđelesu pedesetih godina, a istragu vode trojica policajaca koji se organski ne podnose: jedan je karijerista, drugi bije pa pita, a treći je šminker koji radi kao konsultant za TV serije. Film je ispao savršen miks onog starog holivudskog glamura i neviđene truleži i korupcije koja se krije iza kulisa.

Ovo je zapravo ekranizacija knjige "Čujem da krečiš kuće" ("I Heard You Paint Houses") Čarlsa Branta, što je inače mafijaška šifra za ubistvo - jer krv prska po zidovima. Knjiga je nastala iz gomile intervjua sa stvarnim likom, Frenkom Širanom, koji je na samrti priznao da je bio plaćeni ubica za mafiju i da je lično ubio slavnog sindikalnog vođu Džimija Hofu. Martin Skorseze je od toga napravio trosatni epski film. Dok knjiga nudi suve dokaze i detalje o mafijaškim operacijama, film vas više udara na emociju. To je priča o starenju, izdaji prijatelja i onom jezivom osećaju samoće kad na kraju života ostaneš potpuno sam sa svojim grijesima.

Entoni Berdžis je napisao prilično uvrnutu distopijsku knjigu o Aleksu, harizmatičnom tinejdžeru koji sa svojom bandom hara gradom i radi užasne, nasilne stvari samo iz zabave. Kad ga država konačno uhvati, podvrgnu ga nekom jezivom eksperimentu ispiranja mozga gdje ga bukvalno dresiraju da mu pripadne muka na samu pomisao o nasilju. Stenli Kjubrik je od toga napravio vizuelno ludilo od filma, ali pazite sad ovo - u Americi je knjiga izdata bez poslednjeg poglavlja, i Kjubrik je snimao film po toj verziji. Zato film ima onaj mračan, ciničan kraj gdje Aleks ostaje isti problematični lik, dok u pravoj knjizi on zapravo odraste, sve mu to dosadi i riješi da postane normalan.

Tarantino je ovaj film snimio po romanu "Rum Panč" ("Rum Punch") Elmora Lenarda i to mu je možda najpotcjenjeniji film, a zapravo je sjajan. Glavni lik je stjuardesa u godinama koja švercuje keš iz Meksika za jednog opasnog dilera oružja. Kada je policija provali i pritisne da im otkuca šefa, njoj postaje jasno da je gotova kako god da se okrene. Zato smišlja genijalan i preopasan plan kako da prevari i policiju i mafiju i pobegne sa pola miliona dolara. Tarantino je promenio ime i rasu glavne junakinje da bi odao počast starim crnačkim filmovima iz sedamdesetih, ali je zadržao onaj Lenardov šmekerski, spori dijalog gde se tenzija sječe nožem.

Ako volite surov, ogoljen realizam, Kormak Makarti je tu tata, a braća Koen su njegovu knjigu prenijela na ekran bukvalno riječ po riječ. Priča počinje u teksaškoj pustari gdje običan lik, zavarivač i lovac, naleti na gomilu leševa i skapira da je to propali narko-dil. Pored svega nađe i torbu sa dva miliona dolara. Naravno, uzme je i tu kreće pakao, jer mu za petama dolazi Anton Čigur - ubica psihopata koji sudbinu svojih žrtava rješava bacanjem novčića. Film je toliko veran knjizi da imate osjećaj kao da je čitate dok gledate, a atmosfera je toliko napeta i tiha da vas sve vrijeme prolazi jeza.

Tomas Haris je napisao vrhunski psihološki triler, ali film je postao istorija. Radnja je genijalna: mlada FBI kadetkinja Klaris Starling dobija zadatak da ispita zatvorenog psihijatra i kanibala, dr Hanibala Lektera, jer im treba njegova bolesna genijalnost da uhvate drugog serijskog ubicu, Bafala Bila, koji dere kožu svojim žrtvama. Knjiga vam daje mnogo više detalja o Klarisinoj prošlosti i njenim traumama sa farme, ali film vas prosto hipnotiše onom bolesnom hemijom između Entonija Hopkinsa i Džodi Foster. Bukvalno gledate mentalni šah između genija i djevojke koja pokušava da preživi u muškom svijetu.

Priča je stara koliko i svijet: agent za osiguranje dolazi kod jednog lika u kuću, tu upoznaje njegovu prelijepu ali proračunatu ženu, i odmah odlijepi za njom. Ona ga brzo smota oko prsta i nagovori da ubiju njenog muža, ali tako da izgleda kao nesrećni slučaj u vozu, kako bi aktivirali polisu sa "dvostrukom odštetom". Fora sa filmom je što je sniman u vrijeme žestoke cenzure u Holivudu, pa su morali da izbace sve ekslicitne odnose i nemoralnosti iz knjige. Ali režiser Bili Vajlder je to uradio tako pametno da je film ispao još mračniji i ciničniji nego sama knjiga.

Mnogi zaboravljaju da je ovaj film, koji je večito prvi na svim listama najboljih ostvarenja, zapravo rađen po kratkoj priči Stivena Kinga. Glavni lik je Endi Dufren, hladnokrvni bankar optužen da je ubio ženu i njenog ljubavnika, iako tvrdi da je nevin. Završi u ozloglašenom zatvoru Šošenk gde preživljava pakao, on polako, tokom dvadeset godina, koristi svoj intelekt da pomogne čuvarima oko poreza i tako kupuje slobodu unutar zidina, dok sve vrijeme kuje plan za nestvaran bijeg. Režiser je u filmu spojio par likova iz knjige u jednog negativca i mnogo više je produbio ono kultno prijateljstvo između Endija i Reda, pa je film ispao mnogo emotivniji od Kingove priče.

Za kraj, vjerovatno jedini primjer gdje je film zapravo bolji od knjige, iako je knjiga Maria Puza ozbiljan bestseler. Svi znamo radnju: to je epska saga o njujorškoj mafijaškoj porodici Korleone i o tome kako najmlađi sin Majkl, koji nije hteo da ima veze sa kriminalom, polako preuzima biznis i pretvara se u monstruma nakon što mu rane oca. Puzo je u knjizi imao gomilu nekih usputnih, iskreno, malo vulgarnih i nebitnih priča - recimo, naširoko je pisao o ginekološkim problemima djevojke starijeg sina i o nekim pjevačicama. Kopola je sve to izbacio, fokusirao se isključivo na porodicu, moć i izdaju, i napravio filmsku bibliju.