Za Italijane kafa nije samo napitak koji razbuđuje, već mali dnevni ritual koji ima svoja pravila, mjesta i običaje. Od prvih aparata za espresso početkom 20. vijeka do današnjeg brzog "caffè“ za šankom, kafa je postala jedan od simbola italijanskog načina života.
Malo je zemalja u kojima kafa ima toliko snažnu ulogu kao u Italiji. Za milione Italijana kafa nije samo jutarnji napitak, već dio svakodnevnog rituala, kulture i druženja.
Prema istraživanju agencije AstraRicerche, čak 95,6 odsto Italijana između 18 i 60 godina pije kafu svakog dana. Oko 60 odsto njih popije dve do tri šoljice dnevno, dok gotovo četvrtina pije najmanje četiri. Jutarnja kafa posebno je važna, za više od 80 odsto ispitanih ona je dio svakodnevnog buđenja.
Od prve mašine do italijanskog espresa
Istorija italijanskog espresa počinje početkom 20. vijeka. Luiđi Becera je 1901. patentirao sistem koji je pomoću pare i pritiska omogućio bržu pripremu kafe. Nekoliko godina kasnije, 1905, Deziderio Pavoni osnovao je kompaniju La Pavoni, koja je proizvodila aparate za pripremu kafe u barovima.
Prvi modeli mogli su da pripreme veliki broj šoljica za kratko vrijeme, a espresso je tako postao deo novog gradskog rituala. Kafa se više nije pila samo kod kuće – italijanski bar postao je mesto susreta, razgovora i kratke pauze.
Od jedne šoljice do globalne industrije
Iza espresa koji se popije za nekoliko minuta krije se ogromna svjetska industrija. Kafa prolazi dug put od plantaže, preko berbe i prerade, do pržionice, prodavnice ili bara.
U njenoj proizvodnji učestvuje oko 25 miliona malih poljoprivrednika i njihovih porodica, dok klimatsku uslovi i promjene cijena sve više utiču na budućnost proizvodnje.
Ovogodišnji Međunarodni dan kafe prvi put se centralno obiležava u sjedištu FAO u Rimu, uz poruku da pažnju treba usmjeriti i na ljude koji stoje iza svake šoljice.
Espresso, ristretto ili macchiato?
Italijanski bar ima svojevrsnu malu azbuku kafe. Kada naručite "un caffè“, dobićete espresso.
Ristretto je kraći i intenzivniji, lungo sadrži više vode, a doppio predstavlja dvostruku dozu. Macchiato je espresso sa malo mlijeka, dok kapućino i caffellatte imaju znatno više mlijeka.
Kapućino se tradicionalno vezuje za doručak, dok se poslije ručka ili večere najčešće naručuje espresso. Ako uz kafu dobijete čašu vode, ona se obično pije pre kafe kako bi se očistilo nepce.
Više od napitka
Italijanska kultura kafe stara je vijekovima. Istorijski kafići poput Caffè Florian u Veneciji, otvorenog još 1720. godine, postali su mesta okupljanja umjetnika, pisaca i putnika.
Danas se navike mijenjaju, raste interesovanje za kvalitet zrna, različite načine pripreme i održivost. Ipak, tradicionalni espresso za šankom ostaje jedan od prepoznatljivih simbola italijanskog svakodnevnog života.
Za Italijane kafa možda jeste mala šoljica, ali iza nje stoje vijekovi tradicije, čitava kultura i globalna industrija koja povezuje milione ljudi širom svijeta.
(M.A./EUpravo zato/rts.rs)