Izvoz sa Bliskog istoka je prepolovljen, zalihe su drastično pale, a globalne rafinerije rade na granici kapaciteta, što ostavlja malo opcija za pad cijena.
Cijene dizela u Evropi i Sjedinjenim Državama dostigle su rekordne vrijednosti, jer su sukobi u Iranu i Ukrajini drastično smanjili izvoz nekih od najvećih proizvođača, poput Rusije, Saudijske Arabije i Ujedinjenih Arapskih Emirata, ostavljajući malo mogućnosti da se spriječi dalji rast cijena.
Fjučersi dizela u Evropi zabilježili su rekordnu vrijednost na zatvaranju prošle sedmice, udvostručivši nivo na kojem su bili početkom 2026. godine, nakon što su se poremećaji u snabdijevanju proširili na Crveno more, odakle Saudijska Arabija otprema najveći dio svog dizela, prenosi Rojters.
Sukobi na Bliskom istoku i u Ukrajini oštetili su naftne rafinerije u tom regionu, dok rafinerije širom svijeta intenzivno rade na proizvodnji goriva. Na primjer, u Sjedinjenim Državama su rafinerije krajem avgusta radile najvećim kapacitetom u posljednjih osam godina, prema podacima Međunarodne agencije za energetiku.
„Ključni problem je to što mnoge rafinerije širom svijeta već rade na granici kapaciteta”, navela je u ponedjeljak Međunarodna agencija za energetiku u svom biltenu i dodala da to ostavlja malo raspoloživih opcija za sprečavanje daljeg smanjenja ponude i rasta cijena u narednim mjesecima.
Izvoz dizela sa Bliskog istoka prepolovljen je u periodu od marta do avgusta u odnosu na prethodnu godinu, uz prosječan obim od 800.000 barela dnevno, prema podacima o transportu kompanije Kpler. Bliski istok je 2025. godine obezbjeđivao skoro 41 odsto evropskog uvoza dizela.
U SAD su prosječne maloprodajne cijene dizela ovog mjeseca prvi put u istoriji premašile šest dolara po galonu. Zalihe ostaju ispod uobičajenih sezonskih nivoa, iako rafinerije rade gotovo punim kapacitetom. Iako su zalihe dizela prošle nedjelje porasle za oko 600.000 barela, one su i dalje skoro 15 odsto ispod proseka za posljednjih pet godina, kada je riječ o drugoj nedjelji septembra.
U Aziji su cijene dizela povišene blizu rekordnih vrijednosti usljed poremećaja u snabdijevanju iz Rusije i sa Bliskog istoka. Referentna vrijednost za azijski dizel, takozvani „dizel svopovi”, pala je sa rekordnih više od 200 dolara po barelu, zabilježenih u martu, i 18. septembra se kretala oko 180 dolara po barelu, ali su trenutni nivoi i dalje dvostruko viši od vrijednosti pre početka rata.
Smanjen izvoz dizela iz Kine nakon izbijanja rata vjerovatno je doprinio smanjenju globalne ponude, s obzirom na to da su isporuke iz te zemlje u periodu od aprila do juna opale za 26 odsto u odnosu na prethodnu godinu, zbog odluke vlade da ograniči izvoz prerađenih naftnih proizvoda.