Rekordni toplotni talas koji je zahvatio zapadnu Evropu bio bi gotovo nemoguć bez klimatskih promjena izazvanih ljudskim djelovanjem, saopštili su naučnici.
Prema njihovoj analizi, ekstremno visoke noćne temperature sada su čak 100 puta vjerovatnije nego prije dvije decenije.
Rekordni toplotni talas koji je zahvatio zapadnu Evropu bio bi "gotovo nemoguć" bez klimatskih promjena izazvanih ljudskim djelovanjem, saopštila je grupa naučnika World Weather Attribution (WWA).
U analizi se navodi da je riječ o najintenzivnijem toplotnom talasu ikada zabilježenom na području koje je obuhvaćeno istraživanjem.
Velika Britanija je u četvrtak zabilježila najvišu junsku temperaturu u istoriji mjerenja, dok su ekstremne vrućine izazvale desetine smrtnih slučajeva, poremetile snabdijevanje električnom energijom i dovele do zatvaranja škola i kulturnih znamenitosti.
Evropa se zagrijava brže od ostatka svijeta
Prema analizi WWA, globalno zagrijavanje je za svega nekoliko decenija značajno pogoršalo intenzitet evropskih toplotnih talasa. Naučnici navode da bi sličan toplotni talas iz juna 1976. godine bio za oko 3,5 stepeni Celzijusa hladniji od sadašnjeg.
Istraživanje, koje je obuhvatilo više od 800 evropskih gradova, pokazalo je da je 45 odsto njih zabilježilo ili će tek zabilježiti najveći toplotni talas za kraj juna.
Emisije gasova ubrzavaju zagrijavanje
Naučnici već godinama potvrđuju da klimatske promjene izazvane ljudskim djelovanjem čine toplotne talase i češćim i intenzivnijim. Emisije gasova sa efektom staklene bašte, nastale uglavnom sagorijevanjem uglja, nafte i gasa, povećale su prosječnu temperaturu planete za oko 1,4 stepena Celzijusa u odnosu na predindustrijski period, navodi Svjetska meteorološka organizacija.
"Trenutno ne činimo dovoljno da usporimo globalno zagrijavanje. Kako se ono nastavlja, treba očekivati da će se temperaturni rekordi obarati sve češće", rekla je Kler Barns, istraživač ekstremnih vremenskih pojava na Imperijal koledžu u Londonu i jedna od autorki analize.
Zdravstveni rizici rastu
Naučnici upozoravaju da se zdravstvene posljedice ovog toplotnog talasa tek očekuju. Podsjećaju da je tokom serije toplotnih talasa u Evropi 2022. godine od posljedica vrućina preminulo više od 60.000 ljudi.
Poseban problem predstavljaju izuzetno tople noći, jer organizam tada ne uspijeva da se oporavi od dnevnog toplotnog stresa. U pojedinim dijelovima Francuske noćne temperature već više od sedam dana ne padaju ispod 20 stepeni Celzijusa, dok su ponegdje minimalne temperature dostizale gotovo 30 stepeni.
Analiza WWA navodi i da vremenski fenomen El Ninjo nije doprinio ovogodišnjem ekstremnom toplotnom talasu u Evropi.
(Rojters/Mondo)