Nebo nam je danas priredilo jedan od najupečatljivijih astronomskih događaja ovog ljeta. Mjesec je pred zalazak prekrio dio Sunčevog diska. Samo nekoliko sati kasnije očekuje nas maksimum meteorske kiše Perseida.
Djelimično pomračenje Sunca bilo je vidljivo danas u velikom dijelu Evrope, uključujući i zemlje regiona, gdje su brojni građani posmatrali rijedak astronomski fenomen. Mjesec je prešao između Zemlje i Sunca, zaklanjajući dio Sunčevog diska i stvarajući upečatljiv prizor na nebu.
Najimpresivniji prizori zabilježeni su u dijelovima Španije, Islanda i Grenlanda, gdje je pomračenje bilo potpuno, dok su posmatrači u većem dijelu Evrope mogli da vide djelimično pomračenje. Stručnjaci su podsjetili da se Sunce tokom posmatranja mora gledati isključivo uz odgovarajuću zaštitu za oči.
Mnogi Beograđani odlučili su da pomračenje Sunca prate sa Kalemegdana, gdje je Astronomsko društvo "Ruđer Bošković" organizovalo zajedničko posmatranje ovog astronomskog fenomena.
Srbija se nije nalazila na putanji potpunog pomračenja, ali su stanovnici pojedinih dijelova zemlje mogli da vide kako Mjesec zaklanja deo Sunčevog diska. Najbolji pogled imali su građani na sjeveru, dok je fenomen bio znatno manje izražen u centralnim i južnim krajevima.
Za posmatranje je bilo potrebno pronaći mjesto bez visokih zgrada, drveća i drugih prepreka prema zapadu. Kako se pomračenje odvijalo neposredno pred zalazak Sunca, čak je i manja prepreka na horizontu mogla potpuno da zakloni prizor.
Astronomski proračuni nisu automatski garantovali dobru vidljivost sa svake lokacije. Pored položaja posmatrača, presudnu ulogu imali su vremenski uslovi i otvorenost zapadnog horizonta.
Gdje se videlo potpuno pomračenje?
Potpuno pomračenje bilo je vidljivo samo duž uskog pojasa preko kojeg je prešla Mjesečeva sjenka. Putanja totaliteta obuhvatila je dijelove Grenlanda, Islanda i Španije, dok je veći dio Evrope, uključujući Srbiju, mogao da prati samo djelimičnu fazu.
Na zapadu Islanda potpuna faza trajala je nešto duže od dva minuta, dok su i stanovnici pojedinih dijelova sjeverne Španije mogli da vide trenutak u kojem je Mjesec potpuno prekrio Sunčev disk.
Za razliku od djelimičnog pomračenja viđenog iz napih krajeva, tokom totaliteta oko tamnog Mjesečevog diska postala je vidljiva Sunčeva korona. Dnevna svjetlost naglo se promijenila, temperatura je mogla da opadne, a na nebu su mogle da se pojave pojedine zvijezde i planete.
Poslije pomračenja uslijedili Perseidi
Nebeski spektakl nije se završio zalaskom Sunca. U noći između 12. i 13. avgusta očekuje se maksimum meteorske kiše Perseida, pa ljubitelji astronomije timaju dva razloga da pogledaju ka nebu.
Perseidi predstavljaju jedan od najpoznatijih i najatraktivnijih meteorskih rojeva, a njihov maksimum svake godine privlači veliki broj posmatrača.
Na nebu se našlo i više planeta
Avgust je donio i zanimljiv raspored planeta, odnosno pojavu koja se često naziva "paradom planeta". Ovaj izraz nije značio da su planete u svemiru bile poređane u savršenu pravu liniju, već da su se, posmatrano sa Zemlje, nalazile u približno istom dijelu neba.
Tokom ovog perioda na nebu su mogli da se pronađu Saturn, Mars, Venera, Jupiter i Merkur, dok je za posmatranje Urana i Neptuna bila potrebna optička pomoć.
Najsjajnije planete, poput Venere i Jupitera, bile su znatno lakše uočljive, dok su za slabije objekte bili potrebni dvogled ili teleskop. Tako je 12. avgust ljubiteljima astronomije donio čak tri zanimljiva događaja - djelimično pomračenje Sunca, maksimum Perseida i nesvakidašnju planetarnu postavku.
(MONDO)