Prema projekcijama Međunarodnog monetarnog fonda za 2026. godinu, Lihtenštajn je najbogatija zemlja svijeta po BDP-u po stanovniku, dok se Gvajana zahvaljujući nafti našla ispred Sjedinjenih Američkih Država.
Najbogatije zemlje svijeta, posmatrano prema bruto domaćem proizvodu (BDP) po stanovniku, uglavnom su male, razvijene države, pretežno smještene u Evropi. Međutim, jedna južnoamerička zemlja uspela je da se pridruži svetskom ekonomskom vrhu zahvaljujući strategiji razvoja zasnovanoj na nafti, sličnoj onoj koju primenjuju bogate zalivske države.
Prema projekcijama Međunarodnog monetarnog fonda (MMF), Lihtenštajn je i 2026. godine najbogatija zemlja svijeta prema BDP-u po stanovniku, prilagođenom paritetu kupovne moći (PPP), dok je Singapur zauzeo drugo, a Irska treće mjesto.
Podaci su prikazani u američkim dolarima, po tekućim cenama, uz prilagođavanje razlikama u kupovnoj moći između država. Analiza obuhvata 2006, 2016. i 2026. godinu.
Koje su zemlje bile najbogatije prije 20 godina?
Još 2006. godine Lihtenštajn je zauzimao prvo mjesto na svjetskoj listi, sa BDP-om po stanovniku od 112.499 dolara. Bio je to jedini iznos koji je tada premašivao 100.000 dolara.
Na drugom mjestu nalazio se Luksemburg sa 96.014 dolara, dok su iza njega slijedile bogate zalivske države, poput Katara sa 86.252 i Ujedinjenih Arapskih Emirata sa 74.230 dolara.
Među najbogatijim ekonomijama nalazili su se i Makao, Brunej, San Marino, Kuvajt, Singapur i Švajcarska.
Veliki dio država sa najvišim BDP-om po stanovniku čine male ekonomije koje imaju značajnu ulogu u međunarodnim finansijama, trgovini i poslovnim uslugama.
Singapur je, na primjer, razvio međunarodno konkurentne industrije, uključujući proizvodnju poluprovodnika i farmaceutskih proizvoda. Zahvaljujući takvom razvoju, ova država je do 2026. godine dospela na drugo mjesto u svijetu, sa projektovanim BDP-om po stanovniku od 173.708 dolara.
Kako je nafta potpuno promijenila Gvajanu?
Za razliku od Singapura, ekonomski uspon Gvajane započeo je otkrićem prirodnih resursa koji su iz temelja promijenili privrednu strukturu zemlje.
Proizvodnja nafte u Gvajani počela je tek u decembru 2019. godine. Kako se proizvodnja na morskim nalazištima širila, njen uticaj postajao je sve vidljiviji i u drugim sektorima ekonomije.
Prihodi od nafte pomogli su finansiranje infrastrukturnih projekata i programa razvoja ljudskih resursa, dok su javne investicije podstakle građevinarstvo i druge domaće privredne aktivnosti.
Za relativno malu ekonomiju, razvoj velike izvozne industrije može veoma brzo da poveća ukupnu proizvodnju po stanovniku.
Prema navedenoj analizi, Gvajana je od 1990. godine zabilježila najveći rast BDP-a po stanovniku na svijetu.
Do 2026. godine projektovano je da njen BDP po stanovniku dostigne 95.477 dolara, što je više nego u bilo kojoj drugoj zemlji zapadne hemisfere, uključujući Sjedinjene Američke Države, za koje je predviđeno 94.430 dolara.
Ipak, pred Gvajanom ostaje veliki izazov: kako iznenadni priliv prihoda od nafte pretvoriti u dugoročno poboljšanje životnog standarda.
Zemlja je formirala Fond prirodnih resursa, u kojem akumulira prihode od nafte kako bi uskladila trenutne razvojne potrebe sa štednjom za budućnost.
Efikasno ulaganje tog novca posebno je važno jer cene nafte mogu naglo da se mijenjaju, dok visok prosečan BDP po stanovniku ne znači automatski i bolje javne usluge ili veće prihode svakog domaćinstva.
Irska među tri najbogatije zemlje svijeta
Uspon Irske rezultat je drugačijeg ekonomskog modela, koji se u velikoj meri oslanja na prisustvo multinacionalnih kompanija.
Profit koji ostvaruju kompanije u stranom vlasništvu ulazi u obračun domaće proizvodnje, čak i kada se ostvarena dobit na kraju prenosi vlasnicima u drugim državama.
Zbog toga može nastati velika razlika između ukupne vrijednosti proizvodnje jedne zemlje i prihoda koji zaista ostaju njenim stanovnicima.
Posebno upečatljiv primjer dogodio se 2015. godine, kada je premeštanje bilansa multinacionalnih kompanija u Irsku, uključujući intelektualnu svojinu, dovelo do naglog povećanja zvanično iskazanog BDP-a.
Irska vlada je zbog toga uvela i alternativni pokazatelj ekonomske aktivnosti, kako bi preciznije prikazala uticaj poslovanja multinacionalnih kompanija.
Prema projekcijama za 2026. godinu, Irska bi trebalo da ima drugi najveći BDP po stanovniku u Evropi i treći na svijetu, u iznosu od 159.129 dolara, piše Visual Capitalis.
Lista 20 najbogatijih zemalja svijeta u 2026. godini
Prema projekcijama MMF-a, rang-lista država i ekonomija sa najvećim BDP-om po stanovniku, prilagođenim paritetu kupovne moći, izgleda ovako:
Prema projekcijama Međunarodnog monetarnog fonda (MMF), lista 20 najbogatijih zemalja i ekonomija svijeta prema bruto domaćem proizvodu (BDP) po stanovniku, prilagođenom paritetu kupovne moći, izgleda ovako:
- Lihtenštajn – 195.372 dolara
- Singapur – 173.708 dolara
- Irska – 159.129 dolara
- Luksemburg – 156.719 dolara
- Makao – 140.423 dolara
- Norveška – 115.548 dolara
- Katar – 112.312 dolara
- Švajcarska – 105.680 dolara
- Tajvan – 98.051 dolar
- Brunej – 97.858 dolara
- Gvajana – 95.477 dolara
- Sjedinjene Američke Države – 94.430 dolara
- Danska – 89.667 dolara
- Ujedinjeni Arapski Emirati – 87.774 dolara
- Holandija – 87.773 dolara
- San Marino – 87.141 dolar
- Hongkong – 84.212 dolara
- Island – 82.730 dolara
- Malta – 82.421 dolar
- Saudijska Arabija – 78.815 dolara
Navedeni iznosi predstavljaju projekcije BDP-a po stanovniku za 2026. godinu, izražene u američkim dolarima i prilagođene paritetu kupovne moći. Ovaj pokazatelj ne predstavlja prosečnu platu niti iznos novca kojim pojedinačni stanovnici raspolažu.