Poslije propasti zajedničkog projekta sa Francuskom, Njemačka ne odustaje od razvoja borbenog aviona šeste generacije.
Poslije kraha zajedničkog projekta sa Francuskom, Berlin cilja lidersku poziciju u vazduhoplovnoj industriji.
Plan Francuske, Njemačke i Španije da zajednički razviju borbeni avion nove generacije možda je propao, ali njemačke ambicije u vazduhoplovnoj i odbrambenoj industriji nisu.
"Njemačka je oduvijek bila pionir u avijaciji“, poručio je njemački kancelar Fridrih Merc na otvaranju međunarodnog vazduhoplovnog sajma ILA u Berlinu, predstavljajući novu strategiju razvoja avijacije koja povezuje civilni i vojni sektor, tehnološke inovacije i nacionalnu bezbjednost.
Njegov nastup odražava novo samopouzdanje Berlina nakon raspada projekta Future Combat Air System(FCAS), zajedničkog programa razvoja borbenog aviona šeste generacije. Projekat je praktično zaustavljen zbog nepremostivih nesuglasica između francuskog Dassault Aviationa i njemačkog Airbus Defence and Spacea.
Za razliku od Španije, koja relativno malo ulaže u odbranu, i Francuske, koja raspolaže vrhunskom tehnologijom ali se suočava sa finansijskim ograničenjima, u Berlinu vlada uvjerenje da Njemačka danas ima i novac i industrijske kapacitete za realizaciju ovako zahtjevnog projekta.
Merc je pokušao da neuspjeh saradnje sa Francuskom predstavi kao novu razvojnu priliku. Prema njegovim riječima, okončanje dugogodišnjeg zastoja otvara prostor da njemačka industrija pronađe druge puteve za razvoj modernog borbenog aviona.
Takav pristup pokazuje da Njemačka sve više nastupa kao država koja vjeruje da njena ekonomska snaga može da se pretvori u političko i tehnološko liderstvo.
Decenijama je Francuska imala prednost u evropskom odbrambenom sektoru. Kao jedna od dvije nuklearne sile u Evropi, sa sopstvenim nosačima aviona, nuklearnim kapacitetima i borbenim avionom Rafal, Pariz je tradicionalno bio simbol evropske vojne samostalnosti.
Njemačka je, s druge strane, uglavnom delovala kroz multinacionalne projekte – ekonomski moćna i tehnološki napredna, ali retko spremna da preuzme vodeću ulogu.
Odnos snaga se mijenja
Prema NATO metodologiji, Njemačka je još 2019. godine prestigla Francusku po izdvajanjima za odbranu. Tada je Berlin za vojsku izdvojio 46,9 milijardi evra, dok je Francuska potrošila 44,2 milijarde.
Do 2029. godine njemački vojni budžet trebalo bi da dostigne čak 153 milijarde evra godišnje, odnosno oko 3,5 odsto bruto domaćeg proizvoda. Riječ je o najvećem vojnom jačanju zemlje od ujedinjenja.
Istovremeno, Francuska planira da do 2029. godine poveća vojnu potrošnju na 72,8 milijardi evra, ali uz znatno veće budžetske izazove. Javni dug Francuske iznosi više od 115 odsto BDP-a, dok je u Njemačkoj oko 63 odsto.
Iako Francuska raspolaže velikim iskustvom u razvoju borbenih aviona, uključujući uspešan program Rafal, finansiranje potpuno novog aviona šeste generacije bez međunarodnih partnera predstavljalo bi ogroman izazov. Procjene govore da je vrijednost cjelokupnog FCAS programa oko 100 milijardi evra.
Upravo zato je prvobitna ideja zajedničkog projekta bila jasna – Francuska donosi znanje i tehnologiju, a Njemačka finansijsku snagu.
Njemačka industrija preuzima inicijativu
Poslije raspada zajedničkog projekta, njemačka odbrambena industrija ubrzano se organizuje.
Grupa vodećih kompanija okupljena pod nazivom "Team Gen 6“ ovih dana predstavila je njemačkoj vladi plan za razvoj borbenog aviona šeste generacije. U konzorcijumu se nalaze Airbus, Diehl Defence, Hensoldt, Liebherr, MBDA, MTU Aero Engines i Rohde & Schwarz.
Direktor Airbus Defence and Spacea Mihael Šelhorn poručio je da njemačka industrija raspolaže znanjem, tehnologijom, proizvodnim kapacitetima i jasnom odlučnošću da razvije novi evropski borbeni avion.
Prema njegovim riječima, cilj nije da Njemačka djeluje sama, već da postane centralni industrijski oslonac budućih evropskih projekata.
„Razmišljamo evropski, ali želimo da njemačka industrija ima ključnu ulogu“, rekao je Šelhorn.
Novac nije dovoljan
Ipak, stručnjaci upozoravaju da finansijska moć sama po sebi nije dovoljna za razvoj najsavremenijeg borbenog aviona. Pored letjelice, potrebno je razviti čitav sistem bespilotnih platformi, senzora, komunikacionih mreža i računarskih sistema koji će omogućiti preživljavanje na budućem ratištu.
Za takav poduhvat Njemačkoj će i dalje biti potrebni partneri, izvozna strategija i dugoročna politička podrška.
Uprkos tome, atmosfera na sajmu ILA u Berlinu bila je daleko od pesimizma. Komandant njemačkog ratnog vazduhoplovstva general-potpukovnik Holger Nojman poručio je da Bundesveru rješenja trebaju odmah, a ne za godinu ili tri.
Sam kancelar Merc zaključio je da se Njemačka danas predstavlja kao zemlja koja ne samo da prati budućnost avijacije, već u nju aktivno ulaže.
"Njemačka je atraktivno mjesto za cjelokupnu vazduhoplovnu industriju i nalazi se u samom svjetskom vrhu kada su u pitanju inovacije u civilnom i vojnom vazduhoplovstvu“, poručio je Merc.
(EUpravo zato/politico.eu)