Energetski troškovi ponovo snažno pritiskaju evropsku industriju, a proizvođačke cijene u evrozoni za godinu dana porasle su čak 11,1 odsto. Eurostat ukazuje na ubrzanje rasta cijena, dok Bugarska, Irska i Litvanija bilježe najveća godišnja povećanja među članicama EU.
Industrijske proizvođačke cijene u evrozoni porasle su u septembru 2026. godine za 2,5 odsto u odnosu na prethodni mjesec, dok je na nivou Evropske unije zabilježen rast od 2,6 odsto. Na godišnjem nivou poskupljenje je bilo znatno izraženije – 11,1 odsto u evrozoni i 10,9 odsto u cijeloj EU, pokazuju preliminarni podaci Eurostata objavljeni 5. novembra.
Septembarski rast predstavlja ubrzanje u odnosu na avgust, kada su proizvođačke cijene na mjesečnom nivou povećane za dva odsto u evrozoni i 1,9 odsto u Evropskoj uniji.
Najveći uticaj na rast cijena imala je energija. Proizvođačke cijene energenata u septembru su povećane za 7,8 odsto u evrozoni, odnosno 7,7 odsto u EU.
U ostalim industrijskim kategorijama promjene su bile znatno skromnije. Cijene intermedijarnih proizvoda porasle su za 0,2 odsto u oba područja, dok je kod kapitalnih dobara zabilježen rast od 0,1 odsto. Trajna potrošačka dobra poskupjela su za 0,3 odsto u evrozoni i 0,2 odsto u EU, dok je kod netrajnih potrošačkih proizvoda rast iznosio 0,2 odsto.
Koliko je energija uticala na ukupno povećanje proizvođačkih cijena pokazuje i podatak da je, kada se ona isključi iz obračuna, mjesečni rast iznosio svega 0,1 odsto u evrozoni i 0,2 odsto u Evropskoj uniji.
Bugarska i Litvanija prednjače po rastu cijena
Posmatrano po državama članicama, najveće mjesečno povećanje industrijskih proizvođačkih cijena registrovano je u Bugarskoj, gdje je iznosilo 4,6 odsto. Slijede Litvanija sa rastom od 4,2 odsto, kao i Grčka i Španija, u kojima su cijene povećane za po 3,9 odsto.
Za razliku od ovih zemalja, u Luksemburgu i na Malti proizvođačke cijene ostale su na nepromijenjenom nivou.
Energenti su bili glavni pokretač poskupljenja i kada se posmatra period od godinu dana. U poređenju sa septembrom 2025. godine, njihove proizvođačke cijene porasle su za čak 30,8 odsto u evrozoni i 30 odsto u EU.
Značajnije povećanje zabilježeno je i kod intermedijarnih proizvoda, čije su cijene na godišnjem nivou porasle za 7,1 odsto u evrozoni i 6,8 odsto u EU.
Kapitalna dobra poskupjela su za 2,7 odsto u evrozoni i 2,6 odsto u Uniji, dok je rast cijena trajnih potrošačkih dobara iznosio 3,4, odnosno 3,2 odsto.
Jedina kategorija u kojoj je zabilježen pad na godišnjem nivou bila su netrajna potrošačka dobra, čije su cijene smanjene za 0,6 odsto i u evrozoni i u EU.
Kada se izuzmu energenti, godišnji rast industrijskih proizvođačkih cijena iznosio je 3,5 odsto u oba područja.
U Bugarskoj godišnji rast gotovo 23 odsto
Podaci Eurostata pokazuju da je Bugarska zabilježila i najveći godišnji rast proizvođačkih cijena među članicama Evropske unije, od čak 22,9 odsto.
Na drugom mjestu našla se Irska sa povećanjem od 19,9 odsto, dok je u Litvaniji rast dostigao 19 odsto.
Luksemburg je bio jedina članica EU u kojoj su proizvođačke cijene na godišnjem nivou pale. Smanjenje je iznosilo 8,1 odsto.
(EUpravo zato/MONDO)