V.d. visokog predstavnika Luis Krišok u 70. izvještaju Savjetu bezbjednosti UN navodi da opstrukcije slabe institucije BiH i vode de facto odvajanju Republike Srpske.
Opstrukcija, uglavnom iz vlasti Republike Srpske, slabi državne institucije i vodi ka de fakto odvajanju tog entiteta od BiH, navodi se u 70. izvještaju Kancelarije visokog predstavnika (OHR) Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija, koji obuhvata period od 16. aprila do 15. oktobra.
Izvještaj, koji će biti razmatran na sjednici Savjeta bezbjednosti UN 30. oktobra, po prvi put potpisuje vršilac dužnosti visokog predstavnika Luis Krišok, imenovan na tu funkciju nakon ostavke Kristijana Šmita u maju. Krišok u dokumentu ističe tri ključna događaja: opšte izbore održane 4. oktobra, reakcije na smrt Ratka Mladića i nastavak institucionalnih opstrukcija.
Blokade institucija, budžet i finansijska šteta
U izvještaju se navodi da opstrukcije obuhvataju uskraćivanje kvoruma u parlamentu, mali broj usvojenih zakona, kašnjenje u imenovanjima i finansijska ograničenja. Zbog nedostatka konsenzusa u Savjetu ministara, u posmatranom periodu usvojen je jedino budžet za 2026. godinu, i to 27. jula, sa gotovo osam mjeseci zakašnjenja, dok su ključni zakoni o VSTV-u, sudovima i imenovanju glavnog pregovarača sa EU izostali.
OHR upozorava i na ekonomske posljedice: povratak BiH na sivu listu MONEYVAL-a, blokadu kvartalnog usklađivanja koeficijenata za raspodjelu prihoda od indirektnih poreza kojom je Federaciji nanesena šteta veća od 150 miliona KM, kao i gomilanje 128 miliona KM od putarina zbog nepostojanja trajne metodologije raspodjele.
Pitanje imovine, najava novog ustava RS i reakcije na Mladićevu smrt
Krišok konstatuje da vlasti RS i dalje ne priznaju odluke Ustavnog suda BiH o državnoj imovini, niti upisuju vlasništvo države. Takođe se navodi da je Milorad Dodik, uprkos zabrani obavljanja javnih funkcija, ostao centralni politički akter koji najavljuje vraćanje nadležnosti u odbrani, bezbjednosti i porezima, kao i donošenje novog Ustava RS 9. januara.
U dokumentu se problematizuje i usvajanje deklaracija u Narodnoj skupštini RS kojima se traži zatvaranje OHR-a, izmjene entitetskog Krivičnog zakonika o zabrani isticanja simbola Armije RBiH, potpisivanje memoranduma MUP-a RS sa moskovskom policijom, te pojava murala i podjele u javnosti nakon smrti i sahrane Ratka Mladića.
Kada je riječ o opštim izborima, OHR ističe da je uz primjenu novih biometrijskih tehnologija izlaznost iznosila 42,02 odsto, uz dominaciju etničkih stranaka i očekivano dug proces uspostavljanja vlasti. Na kraju se napominje da budžet OHR-a za 2026/2027. godinu iznosi blizu šest miliona evra, uz manjak od oko 700.000 evra zbog neizmirenih doprinosa pojedinih država.
O pomenutom izvještaju sinoć se oglasila Željka Cvijanović kazavši da je "tipski manipulativan i opterećen lažima".