Sa Dekijem razbio Mesija, pa sramotno izvisio za Zlatnu loptu: Da li se o nekoga više ogriješila u istoriji?

U ponedjeljak će u Londonu biti dodijeljena Zlatna lopta Frans fudbala. Pročitajte sve što bi trebalo da znate o toj svečanosti.

U "London Paladijum" pozorištu u okrugu Soho, u Engleskoj će svečanom ceremonijom biti odata pošta legendarnom Stenliju Metjuzu, prvom osvajaču Zlatne lopte prije tačno 70 godina. Na pozornici će slavni Tjeri Anri i njegova koleginica sa "CBS Sportsa" Kejt Abdo biti voditelji i proglasiće novog fudbalskog vladara.

Od kada je ustanovljena ta nagrada, pa sve do 1995. godine, nagrađivani su samo evropski fudbaleri. Od navedene '95 i uručivanja nagrade Žoržu Vei, centarforu Milana iz Liberije, ta nagrada je najprije dodjeljivana neevropskim fudbalerima koji nastupaju u Evropi, a od 2007. je postala globalna, pa je tako Leo Mesi odnio u Majami poslije Svjetskog prvenstva u Kataru, na kojem je trijumfovao sa Argentinom.

Mesi je nekoliko puta veoma "tijesno" osvajao Zlatnu loptu, pobjeđivao je Virdžila van Dajka za jednocifreni broj bodova a Roberta Levandovskog za 33 poena, a mnogima je ostala u sjećanju čuvena 2010. i Interova tripleta, za koju nijedan igrač nerazura nije ušao u Top 3. Pa ni za mnoge najbolji među njima - Holanđanin Vesli Snajder.

Da li je Snajder pokraden zbog Mesija?

Izvor: Ulrich Hufnagel / imago sportfotodienst / Profimedia

U Interovoj istorijskoj sezoni 2009/10, Vesli Snajder je od italijanskih medija dobio nadimak "snajper" zbog svojih asistencija, poput one u finalu Lige šampiona ka Dijegu Militu, dvostrukom strijelcu protiv Bajerna.

Holanđanin je prethodno i sam tresao mrežu u četvrtfinalu Lige šampiona protiv CSKA Moskve "iz slobodnjaka", u polufinalu protiv tada aktuelnog vladara Barselone, koja je bila razbijena na San Siru, pa slavno udarala u neprobojni Interov autobus na Nou Kampu.

Dao je te sezone Snajder osam golova, namjestio 15, osvojio sa Interom titulu prvaka Serije A, Kup Italije i Ligu šampiona, pa otišao na Svjetsko prvenstvo u Južnoj Africi (što se takođe računa) i tamo predvodio Holandiju do finala protiv Španije, postizavši golove u svim eliminacionim mečevima - osmini finala, četvrtfinalu i polufinalu. Kao vezista završio je u grupi najboljih strijelaca turnira sa pet golova na tom turniru.

Uz sve te uspjehe, Snajder nije mogao da upadne ni u "Top 3" fudbalera sa najviše glasova u izboru za Zlatnu loptu. Sva trojica bila su iz Barselone - Lionel Mesi je dobio nagradu drugu godinu u nizu sa 22,6 odsto glasova, a za njim su išli saigrači Andres Inijesta (17,3 odsto) i Ćavi Ernandez (16,4 odsto glasova) u izboru koji je te godine Frans fudbal dodjeljivao zajedno sa FIFA. Podrazumijeva se da su Inijesta i Ćavi bili tako visoko kotirani zbog velikog uspjeha sa Španijom - osvajanja titule prvaka svijeta - dok Mesi nije imao ni svoju najefikasniju, ni najuspješniju sezonu (daleko od toga).

Izvor: Profimedia

Uz veliko poštovanje tituli prvaka Španije, osvojenoj sa tri boda više od Real Madrida u foto-finišu (99-96), Barselona nije osvojila nijedan drugi veliki trofej te sezone. U Kupu kralja ispala je u januarskoj osmini finala od Sevilje, u Ligi šampiona ju je slavno zaustavio Snajderov Inter, a Mesi ni na Svjetskom prvenstvu nije bio uspješan - Njemačka je pregazila u četvrtfinalu njegovu reprezentaciju 4:0, a Leo je napustio Južnu Afriku žaleći se na vuvuzele i bez nijednog postignutog gola.

Kada se pogleda "papir", djeluje da je Snajder apsolutno zaslužio bolji plasman od četvrtog mjesta te godine. Mesi je nagrađen za impresivni golgeterski učinak (47 golova na 53 utakmice), prije svega u domaćem prvenstvu, u kojem je postigao 34 gola na 35 utakmica. Magije Argentinca koji je još osvajao svijet ostavljale su sve bez daha i "vezao" je čak četiri Zlatne lopte u nizu, sve dok mu je Kristijano Ronaldo 2013. prekinuo tu seriju.

Ko su favoriti za Zlatnu loptu 2026?

Krilni napadač Barselone i reprezentacije Španije Lamin Jamal važio je za glavnog favorita za osvajanje muške nagrade, ali ga je u međuvremenu na mjestu prvog favorita u kladionicama pretekao napadač Bajern Minhena i Engleske Hari Kejn.

Kriterijumi za dodjelu nagrade

Izvor: Gao Jing / Xinhua News / Profimedia

Učinak igrača procjenjuje se na osnovu cijele prethodne sezone - u periodu od 3. avgusta 2025. do 19. jula 2026. godine.

Odluka o pobjedniku donosi se na osnovu tri ključna kriterijuma, poređana po važnosti:

• Individualni učinak, odlučujući uticaj i upečatljivost partija
• Kolektivni učinak i osvojene titule
• Klasa i fer-plej

Ko glasa za Zlatnu loptu?

Osvajača Zlatne lopte bira međunarodni žiri specijalizovanih novinara. Za mušku nagradu bira se po jedan novinar iz svake od zemalja koje se nalaze u prvih 100 na zvaničnoj FIFA rang-listi, dok za žensku nagradu glasa po jedan novinar iz prvih 50 zemalja.

Rangiranje se zasniva na zvaničnoj FIFA listi koja je na snazi u trenutku glasanja (u ovom slučaju od 8. septembra 2026. godine). Svaki član žirija bira 10 igrača sa šire liste od 30 nominovanih, rangirajući ih po željenom redoslijedu.

Uži izbor nominovanih sastavljaju urednici časopisa "Frans fudba"* i "L'ekip", jedan član žirija dolazi iz prethodnog izdanja, kao i ambasadori UEFA: Luis Figo i Fabio Kapelo za mušku konkurenciju, odnosno Nadin Kesler za žensku.

Kako funkcioniše bodovanje?

Izvor: Matt West / Shutterstock Editorial / Profimedia

Svaki novinar navodi imena desetorice igrača i boduje ih sa 15, 12, 10, 8, 7, 5, 4, 3, 2 i jednim bodom. Zlatna lopta se dodjeljuje igraču koji osvoji najveći ukupni broj bodova.

U slučaju da dva igrača imaju jednak broj bodova, pobjednik se odlučuje na osnovu većeg broja glasova za prvo mjesto. Ako su i dalje izjednačeni, gleda se broj drugoplasiranih glasova, i tako dalje.

Sve eventualne sporove u vezi sa glasanjem rješava glavni urednik časopisa "Frans fudbal".

Godinama se podrazumijevalo da osvajaju Mesi i Ronaldo

Izvor: Xinhua / Zuma Press / Profimedia

Zvijezda Pari Sen Žermena i reprezentacije Francuske Usman Dembele aktuelni je vlasnik Zlatne lopte. Nagrada je u posljednje četiri godine odlazila u ruke različitih igrača, jer su je prije njega osvajali Rodri, Lionel Mesi i Karim Benzema. Na taj način je i takmičenju vraćena zanimljivost, jer su prethodno Mesi i Kristijano Ronaldo dominirali punih 13 godina, uz izuzetak 2018. godine kada je nagradu preuzeo Luka Modrić.

Mesi je rekorder sa osam osvojenih Zlatnih lopti, dok je Ronaldo drugi sa pet. Tokom 10 uzastopnih godina (od 2008. do 2017.) njih dvojica su bili jedini osvajači ovog priznanja.

Legenda francuskog fudbala Mišel Platini (1983, 1984, 1985) jedan je od trojice igrača koji su nagradu osvajali tri puta, pored holandskog dvojca koji čine Johan Krojf i Marko van Basten.

Engleska legenda Kevin Kigan, koji je preminuo ranije ove godine u 75. godini, osvojio je nagradu dva puta – i jedan je od petorice igrača sa dva trofeja, uz brazilskog Ronalda, Alfredo di Stefana (Španija) i njemački tandem Franc Bekenbauer – Karl-Hajnc Rumenige.

Ko je bio posljednji engleski osvajač?

Izvor: Michael Nibel / imago sportfotodienst / Profimedia

Hari Kejn nastoji da postane prvi Englez koji je osvojio Zlatnu loptu još od 2001. godine i tek peti u istoriji. Dosad su četvorica engleskih fudbalera podizala ovaj trofej: Stenli Metjuz (1956), ser Bobi Čarlton (1966), Kevin Kigan (1978. i 1979) i Majkl Oven (2001).

Ujedinjeno Kraljevstvo ukupno ima šest dobitnika, zahvaljujući Džordžu Bestu iz Sjeverne Irske (1968) i Denisu Lou iz Škotske (1964).

Glasanje uzbudljivo kao malo kada?

Kejn i Lamine Jamal smjenjivali su se na mjestu prvog favorita u kladionicama, što nagovještava izuzetno tijesnu borbu, podsjeća "Skaj sports". Najnapetije glasanje po trenutnom sistemu (koji se primjenjuje od 2016. godine) zabilježeno je 2019. godine. Tada je štoper Liverpula Virdžil van Dajk završio na drugom mjestu iza Mesija sa samo sedam bodova zaostatka.

Mesi je izvojevao još jednu tijesnu pobjedu 2021. godine, kada je nadmašio tadašnjeg napadača Bajern Minhena Roberta Levandovskog za 33 boda. Inače, očekivalo se da Levandovski osvoji nagradu godinu dana ranije, ali je ceremonija tada otkazana zbog pandemije koronavirusa.

Zatim, 2024, kada je zvijezda Real Madrida Vinisijus Žunior završio iza tadašnjeg veziste Mančester sitija Rodrija, razlika je iznosila 105 bodova.

Ove godine se uručuje i "Najbolja Zlatna lopta svih vremena"

Ove godine navijači imaju priliku da glasaju za "Najbolju Zlatnu loptu svih vremena" ("Ballon d'Or Of All Time"). Svako se može prijaviti na zvanični sajt Zlatne lopte i glasati za nekog od nekadašnjih pobjednika za koga smatra da je najbolji u istoriji. Da bi sve bilo , izbor je ograničen na 10 fudbalera koji su ovo priznanje osvajali najmanje dva puta.

Oni koji plate taksu od 1 evra za glasanje ulaze u krug kandidata za osvajanje ulaznica za ceremoniju sljedeće godine.

Nominovani za mušku Zlatnu loptu 2026:

• Vitinja (PSŽ i Portugal)
• Vinisijus Žunior (Real Madrid i Brazil)
• Dajo Upamekano (Bajern Minhen i Francuska)
• Feran Tores (Barselona, sada PSŽ i Španija)
• Vilijam Saliba (Arsenal i Francuska)
• Fabijan Ruiz (PSŽ i Španija)
• Rodri (Mančester siti, sada Barselona i Španija)
• Deklan Rajs (Arsenal i Engleska)
• Hulijan Kinjones (Al Kadisija i Meksiko)
• Vilijan Pačo (PSŽ i Ekvador)
• Majkl Olise (Bajern Minhen i Francuska)
• Žoao Neveš (PSŽ i Portugal)
• Lionel Mesi (Inter Majami i Argentina)
• Nuno Mendeš (PSŽ i Portugal)
• Kilijan Mbape (Real Madrid i Francuska)
• Lautaro Martinez (Inter i Argentina)
• Markinjos (PSŽ i Brazil)
• Sadio Mane (Al Nasr i Senegal)
• Lamin Jamal (Barselona i Španija)
• Hviča Kvarachelija (PSŽ i Gruzija)
• Hari Kejn (Bajern Minhen i Engleska)
• Ašraf Hakimi (PSŽ i Maroko)
• Erling Haland (Mančester siti i Norveška)
• Gabrijel Magaljaeš (Arsenal i Brazil)
• Bruno Fernandeš (Mančester junajted i Portugal)
• Luis Dijaz (Bajern Minhen i Kolumbija)
• Usman Dembele (PSŽ i Francuska)
• Mark Kukurelja (Čelsi, sada Real Madrid i Španija)
• Pau Kubarsi (Barselona i Španija)
• Džud Belingem (Real Madrid i Engleska)