Hapšen, proganjan, tlačen - vratio se da bude najveći: Prije pola vijeka Muhamed Ali pobijedio državu i vratio se boksu | MONDOBA

  • Izdanje: Potvrdi
Čitaoci reporteri

ČITAOCI REPORTERI

Videli ste nešto zanimljivo?

Ubacite video ili foto

Možete da ubacite do 3 fotografije ili videa. Ne smije biti više od 25 MB.

Poruka uspješno poslata

Hvala što ste poslali vijest.

Dodatno
Izdanje: Potvrdi

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

kako je prevazišao boks

Hapšen, proganjan, tlačen - vratio se da bude najveći: Prije pola vijeka Muhamed Ali pobijedio državu i vratio se boksu

Autor Dragan Šutvić
Autor Dragan Šutvić

Američka država je htjela da ga slomi i protjera. Nije uspjela. Vratio se veći nego prije i postao najveći svih vremena

Izvor: Guliver, Central Press/Hulton Archive

Postoji među ljubiteljima boksa diskusija ko je najbolji svih vremena, ali apsolutno ne postoji rasprava ko je najveći.

U stvari, jedino pravo pitanje kada je u pitanju Muhamed Ali nije da li je on najveći bokser svih vremena, to je kao da se pitate da li je voda mokra, već da li je najveći sportista svih vremena. Ne samo zbog čudesnih i epskih nastupa u ringu, već isto tako (neko će reći i više) zbog onoga van ringa.

Počeo je da se bori u klasi, tačnije rasi, potlačenih i proganjanih, bio je potomak robova i onih koji su se borili za slobodu, postao je šampion, a onda je hapšen i proganjan, a tokom možda najboljih godina karijere mu je bilo zabranjeno da se bori u ringu. Ali, ne i van ringa, postao je simbol potlačenih, simbol borbe za slobodu i istrajao je.

Prije tačno pola vijeka se vratio iz bokserskog izgnanstva i podigao je sebe od istorijske bokserske figure do besmrtnog velikana svjetskog sporta i borca za slobodu.

Možda će vas zanimati

Mnogo puta je pričana životna priča Muhameda Alija. Čuli ste da je i kao Kasius Klej osvojio zlato na Olimpijskim igrama u Rimu 1960, ali da je medalju bacio u rijeku kad je pobjesnio jer mu je na povratku u SAD uskraćena usluga u jednom restoranu, a njega i njegovog prijatelja fizički napali rasisti.

Ta priča nije istinita. Tačno je da mu je uskraćena usluga, ali je medalju izgubio godinu dana kasnije.

No, oktobra iste godine (29. dakle prije skoro 60, pa je ovo kao i tekst o dvostrukom jubileju) sa nježnih 18 godina debitovao je kao profesionalac. Pobijedio je na poene Tunija Hansakera, a onda je ređao pobjede, ali nisu sve bile lake. Ipak, tu je razvio svoj živopisni karakter, neprevaziđeni "treš tok" u svijetu sporta i krenuo ka vrhu.

Do Sonija Listona.

Da skratimo priču koju ste svi čuli mnogo puta. Početkom februara je pobijedio Listona, čovjeka koga su se svi plašili, čovjeka ledenog pogleda, sa vezama sa mafijom i ubitačnim prednjim direktom. Svi znamo šta se desilo, a pogotovo šta se desilo u revanšu.

boks, ali, muhamed Izvor: Guliver, Hulton Archive/Hulton Archive

Ali je poslije tog prvog meča sa Listonom titulu branio devet puta, pobjeđivani su, između ostalih, Džordž Čuvalo (najjača brada u boksu), Henri Kuper, Klivlend Vilijams (jedan od najboljih boksera koji nikad nije osvajao titulu), Erni Terel i - Zora Foli.

E, Foli je bio solidan defanzivac sa jakim udarcem i prvi čovjek na koga Ali nije mogao da se naljuti. I prvi čovjek koji je javno zvao Alija njegovim novim, muslimanskim imenom. Da, tada je već prešao u islam, priključio se organizaciji Nacija Islama, koja je okupljala Afroamerikance i imala neku svoju verziju islama i – odbijao da ide u rat.

Ali nije htio da ide u vojsku, nije htio da vodi ratove sa ljudima koji mu nisu ništa uradili, a ostala je čuvena njegova izjava: "Nijedan Vijetkongovac mi nikad nije ništa uradio. Nijedan od njih me nikad nije nazvao crnčugom".

Atletska komisija Njujorka oduzela mu je sve titule i boksersku licencu, a kud Njujork, tu i ostali u američkom boksu. Jedna po jedna savezna država odbijala je da mu izda licencu da boksuje. Oduzet mu je pasoš. Nije imao gdje da se bori, nije mogao da se bori.

huty25470;exp 1966 2900 fr 3;civil rights;formal attire;eye contact;boxing Izvor: Guliver, Les Lee/Hulton Archive

Bilo je to u jeku borbe za ljudska prava u SAD, doba Martina Lutera Kinga i drugih, ali država je bila nemilosrdna.

Od marta 1967. do oktobra 1970. od kad je imao 25 godina do skoro 29 (rođen je januara 1942). Sa druge strane, njegov uticaj u borbi za ljudska prava samo je rastao i nacija je počela da ga gleda sa simpatijama. Bar dio nje, jer se odnos prema ratu u Vijetnamu drastično promijenio i Ali nije gledan kao kukavica koji izbegava patriotski poziv, već kao heroj i borac za slobodu i ljudska prava.

Tokom svog bokserskog egzila obilazio je koledže, držao govore, išao na antirasističke proteste. U tom periodu ubijeni su i Martin Luter King, Robert Kenedi, Fred Hempton, Malkolm X i drugi. Ali je postao mnogo više od crnog boksera koji se ne stidi da iskaže svoje političko mišljenje.

American boxer Muhammad Ali (1942-2016) training with a speed bag ahead of his fight against Britain's Brian London, in London, England, 3rd August 1966. (Photo by R McPhedran/Daily Express/Hulton Archive/Getty Images)
American boxer Muhammad Ali (1942-2016) training with a speed bag ahead of his fight against Britain's Brian London, in London, England, 3rd August 1966. (Photo by R McPhedran/Daily Express/Hulton Archive/Getty Images)
Izvor: Guliver, R. McPhedran/Hulton Archive

Postao je živi simbol otpora i odbijanja da prihvati politički establišment, živi simbol rasnih podjela u SAD. U isto vrijeme, Ali je postao junak i Istočnog bloka, a pogotovo Nesvrstanih zemalja, uključujući i SFRJ, gdje je važio za ikonu slobode. Postao je globalna zvijezda.

Pokušaji da se vrate boksu nikad nisu prestajali i konačno, 11. avgusta 1970. Sportska komisija grada Atlante izdala mu je boksersku licencu, najviše zahvaljujući velikom političkom i lokalnom uticaju lokalnih afroameričkih političara i boraca za ljudska prava.

Protivnik je bio Džeri Kveri, u odsustvu Alija, tada možda i najpopularniji bokser u SAD i na tome mu treba odati priznanje. Ali je lično pitao svakog od prvih 10 najbolje rangiranih teškaša za povratničku borbu i samo je Kveri rekao "da".

Borba je izazvala ogroman publicitet, svi su htjeli da vide kako izgleda povratnik, koliko je "zarđao" i da li će i dalje letjeti.

boks, ali, kveri Izvor: Guliver, Keystone/Hulton Archive

I Ali je to donio, bio je bolji, aktivniji, više je pogađao, da bi u trećoj rundi unutrašnjom stranom rukavice otvorio ogromnu posjekotinu iznad Kverijevog oka, za koju su sudija i njegov ugao procijenili da ne može da se zatvori. Bio je to tehnički nokaut.

Ali se vratio!

Uslijedila je u decembru posle borba sa jako nezgodnim i jakim Oskarom Bonavenom, koga je nokautirao u 15. rundi, a onda je stekao pravo da izazove šampiona, Džoa Frejzera.

To je bila zaista prava "borba 20. vijeka", ali to je već neka druga priča…

Na današnji dan možemo opet da se sjetimo ogromne ljudske, sportske i društvene veličine jednog jedinog, najvećeg svih vremena, Muhameda Alija.

(mondo.rs)

Tagovi

Komentari 0

Vaš komentar je proslijeđen moderatorskom timu i biće vidljiv nakon odobrenja.

Slanje komentara nije uspjelo.

Nevalidna CAPTCHA

NAJNOVIJE

Kolumna - Nebojša Šatara

Navijači

MONDO Tim kola

FK BORAC

RK BORAC