U Ukrajini i Belorusiji je obilježena 23. godišnjica od katastrofe u nuklearnoj centrali u Černobilju komemoracijom žrtvama.
Održan je i protest zbog planova izgradnje nove atomske centrale.
Ukrajinski predsjednik Viktor Juščenko položio je vijenac na spomenik černobiljskim radnicima.
"Danas uz zahvalnost odajemo poštu poginulima i onima koji nastavljaju da rade u zabranjenoj zoni", rekao je Juščenko, govoreći o području oko elektrane koja je i dalje zatvoreno za javnost zbog radijacije.
U rano jutro 26. aprila 1986. godine havarija na nuklearnom reaktoru broj 4 u atomskoj centrali u Černobilju dovela je do ogromnog oslobađanja radioaktivnih supstanci u okolinu, prema nekim procjenama, većeg i od onog poslije bacanja američke atomske bombe na Hirošimu 1945. godine.
Vlada Ukrajine je sutradan evakuisala skoro 100.000 ljudi iz nekoliko okolnih gradova, sela i naselja. Havarija na reaktoru je prouzrokovala radioaktivnu zagađenost više od 145.000 kvadratnih kilometara teritorije Ukrajine, Bjelorusije i Rusije.
Ukrajinske vlasti smatraju da je tom ekološkom katastrofom pogođeno oko pet miliona ljudi, a da je direktno ozračeno gotovo 5.000 naselja na teritoriji te tri države.
Prema poslednjim podacima, u Ukrajini ima oko 2,6 miliona ljudi koji imaju status osoba nastradalih od černobiljske katastrofe, među kojima je više od pola miliona djece.
Od broja nastradalih koji su bili pod medicinskim nadzorom u periodu od 1987. do 2004. godine umrlo je više od pola miliona ljudi.
Tokom poslednjih 11 godina ukupan broj ljudi koji spadaju u kategoriju invalida povećaose gotovo na 80 odsto, prije svega među onima koji su bili zaposleni u elektrani ili koji su radili na saniranju posledica havarije.
Direktna šteta koju je prouzrokovala havarija u nuklearnoj elektrani na teritoriji Ukrajine procjenjena je na 1,39 milijardi dolara. Negativne posljedice su osjetile i Švedska, Norveška, Poljska, Velika Britanija i druge države.
Razornost nuklearne katastrofe vidi se u podatku da je otprilike 200 vrsta radioaktivnih supstanci registrovano i na udaljenosti od 1.000 kilometara od Černobilja.
Mjesec dana poslije eksplozije one su zabilježene i na području čitave sjeverne hemisfere, u vodama Tihog, Atlantskog i Severnog ledenog okeana. Havarija u Černobilju je ostavila trajne posljedice na generacije ljudi u Ukrajini i zastrašujuća je činjenica da mortalitet osoba srednjeg i starijeg doba raste jer umiru oni koji su bili ozračeni u pubertetu.
Prema zvaničnim informacijama iz 1986, do nesreće je došlo zbog greške operatera, a prema onoj iz 1991, nesreća je nastala zbog greške u konstrukciji reaktora sovjetske proizvodnje. Među faktorima koji su doprinijeli nesreći je i neadekvatno obučeno osoblje u elektrani.
Oštećeni reaktor br. 4 prekriven je betonskim sarkofagom, a vremenom su iz proizvodnje struje isključivani i ostali reaktori. Poslednji, treći reaktor zatvorio je 2000. godine tadašnji predsednik Ukrajine Leonid Kučma. Černobilj je tada prestao da proizvodi struju.
U znak sjećanja na brojne žrtve černobiljske tragedije se održava parastos u Sabornoj crkvi u Beogradu sa početkom u 13.30 časova, saopštila je ukrajinska ambasada u Srbiji .
(Tanjug)
