Iran na ivici haosa: Protesti ne jenjavaju, potvrđena smrt 20 demonstranata, zahtijevaju hitnu smjenu vlasti (Video)

Desetine hiljada ljudi izašlo je na ulice Teherana i drugih gradova, u jednom od najvećih protesta protiv vlasti u Iranu u posljednjih nekoliko godina.

Mirni protesti u Teheranu, i drugom po veličini gradu Mašhadu, održani u četvrtak uveče, nisu rastureni od strane snaga bezbjednosti, što se moževideti na snimcima čiju je autentičnost potvrdio je servis BBC Persian.

Nešto kasnije, organizacije koje prate stanje u zemlji saopštile su da je došlo do prekida internet veze na nivou cijele države.

Na snimcima se čuju povici kojima demonstranti traže svrgavanje vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hamneija, kao i povratak Reze Pahlavija, sina pokojnog iranskog šaha, koji se nalazi u egzilu i koji je ranije pozvao građane da izađu na ulice.

Ovo je 12. uzastopni dan nemira, koji su izbili zbog nezadovoljstva izazvanog kolapsom iranske valute, a prema navodima organizacija za ljudska prava proširili su se na više od 100 gradova i mesta u svih 31 iranskoj pokrajini.

Američka organizacija Human Rights Activist News Agency (HRANA) navela je da je najmanje 34 demonstranata, među kojima je i petoro djece, izgubilo život, kao i osam pripadnika snaga bezbjednosti, dok je 2.270 demonstranata uhapšeno.

Organizacija Iran Human Rights, sa sedištem u Norveškoj, saopštila je da su snage bezbjednosti usmrtile najmanje 45 demonstranata, uključujući osmoro djece.

BBC Persian je potvrdio smrt i identitet 22 osobe, dok su iranske vlasti prijavile smrt šest pripadnika snaga bezbjednosti.

Snimci objavljeni na društvenim mrežama, koje je verifikovao BBC Persian, prikazuju veliku kolonu demonstranata kako se kreće jednom od glavnih saobraćajnica u Mašhadu, na sjeveroistoku zemlje.

Na snimcima se čuju povici "Živeo šah“ i "Ovo je poslednja bitka, Pahlavi će se vratiti“, dok se u jednom trenutku vidi kako se nekoliko muškaraca penje na nadvožnjak i uklanja ono što izgleda kao nadzorne kamere.

Drugi snimci prikazuju veliku grupu demonstranata kako se kreće glavnim putem u istočnom dijelu Teherana.

Na snimcima poslatim iz sjevernih dijelova prestonice čuju se povici „Ovo je poslednja bitka, Pahlavi će se vratiti“, dok su na drugim lokacijama demonstranti uzvikivali "Sramota“ i "Ne bojte se, svi smo zajedno“, nakon sukoba sa snagama bezbjednosti.

U centralnom gradu Isfahanu demonstranti su uzvikivali "Smrt diktatoru“, dok su u sjevernom gradu Babolu uzvikivali "Živio šah“. U sjeverozapadnom Tabrizu čulo se skandiranje "Ne bojte se, svi smo zajedno“.

U zapadnom gradu Dezfulu, na snimcima do kojih je došao BBC Persian, vidi se velika masa demonstranata, ali i pripadnici snaga bezbjednosti za koje se čini da otvaraju vatru sa centralnog gradskog trga.

Sinoćnji protesti uslijedili su ubrzo nakon što je Reza Pahlavi, čijeg je oca zbacila Islamska revolucija 1979. godine i koji danas živi u Vašingtonu, pozvao građane Irana da "izađu na ulice i, kao jedinstveni front, jasno iznesu svoje zahtjeve“.

U objavi na društvenoj mreži X, Pahlavi je naveo da su "milioni Iranaca večeras tražili svoju slobodu“, nazivajući demonstrante "hrabrim sunarodnicima“.

On je zahvalio američkom predsjedniku Donaldu Trampu što "poziva režim na odgovornost“, a istu poruku uputio je i evropskim liderima.

Pahlavi je pozvao da se protesti nastave i u petak uveče, od 20 časova po lokalnom vremenu.

Iranski državni mediji umanjili su razmjere nemira, a u pojedinim slučajevima tvrdili su da protesta uopšte nije bilo, objavljujući snimke praznih ulica.

U međuvremenu, organizacija NetBlocks, koja prati stanje interneta, saopštila je da njihovi podaci pokazuju da se Iran nalazi "usred prekida internet veze na nacionalnom nivou“.

"Ovo je nastavak sve intenzivnijih mjera digitalne cenzure usmjerenih na gušenje protesta i ozbiljno ugrožava pravo građana na komunikaciju u ključnom trenutku“, upozorili su iz NetBlocksa, podsećajući na ranije prekide interneta u više gradova.

 (BBC/Mondo)