Banjaluka je danas, 27. oktobra, u 09 časova i 11 minuta zastala na trenutak, tačno u vrijeme kada je prije 57 godina razorni zemljotres snage 6.6 stepeni Rihterove skale pogodio grad i zauvijek promijenio njegov izgled i istoriju.
U znak sjećanja, oglasile su se sirene sistema za obavještavanje i uzbunjivanje Grada Banjaluka, jednoličnim tonom u trajanju od 60 sekundi i glasovnom porukom podsjetile na ovaj tragični događaj.
Zemljotres koji je 27. oktobra 1969. godine, u 09.11 časova, pogodio Banjaluku, imao je magnitudu M=6.6 jedinica Rihterove skale, a epicentar je bio oko 10 kilometara sjeverozapadno od grada. Intenzitet je procjenjen na IX stepeni MSK-64 skale, što ga svrstava među najjače potrese u regionu. Razornom efektu doprinijela su i dva jaka prethodna udara — 26. oktobra u 15.36 (M=5.6) i 27. oktobra u 02.55 (M=4.8).
Najveća razaranja pretrpjele su tadašnje opštine Banjaluka, Čelinac i Laktaši, ali su oštećenja zabilježena širom Bosanske Krajine.
Ukupno je povrijeđeno 1.117 osoba, dok je 15 ljudi izgubilo život. Veća ljudska stradanja izbjegnuta su zahvaljujući srećnoj okolnosti da je 26. oktobar bio nedjelja, neradni dan, pa u trenutku zemljotresa nije bilo masovnog boravka radnika u fabrikama i učenika u školama.
Banjaluka je u to vrijeme bila obrazovni i kulturni centar Bosanske Krajine, a školski objekti pretrpjeli su ogromna oštećenja. Veća ili manja razaranja zabilježena su na 131 školskoj zgradi — od toga 23 osnovne, 9 srednjih i 3 visoke i više škole, kao i jedan studentski i jedan đački dom. Od ukupno 346 učionica, nastavu je nakon zemljotresa bilo moguće održavati samo u osam.
Zbog obima štete, Štab za školstvo donio je odluku da su dvije trećine školskih objekata trajno neupotrebljive, pa su banjalučki učenici školsku 1969/70. godinu nastavili i završili širom tadašnje Jugoslavije.
Zemljotres iz 1969. godine ostao je duboko urezan u kolektivno sjećanje Banjalučana kao jedna od najtežih tragedija u istoriji grada, ali i kao simbol njegove obnove, solidarnosti i snage.
Oglašavanje sirena u 09.11 časova simbolizuje trenutak tišine i sjećanja na sve koji su stradali tog oktobarskog jutra prije više od pola vijeka.
(Mondo)
