Endi Burnam, dugogodišnji političar Laburističke stranke i gradonačelnik Mančestera, sve se češće pominje kao mogući budući premijer Velike Britanije nakon izbornog uspjeha.
Endi Burnam, dugogodišnji političar Laburističke stranke i gradonačelnik Velikog Mančestera, sve se češće pominje kao jedan od najozbiljnijih kandidata za budućeg premijera Velike Britanije.
Nakon što je osvojio poslanički mandat na dopunskim izborima, Burnam je poručio da je riječ o "prekretnici" za britansku politiku, a mnogi ga vide kao potencijalnog izazivača aktuelnom premijeru Kiru Starmeru.
Pedesetšestogodišnji političar nastoji da se predstavi kao čovjek iz naroda. Umjesto formalnih odijela često nosi majice, slobodno vrijeme provodi igrajući fudbal ili puštajući muziku iz devedesetih na DJ nastupima, a politički imidž gradi na pristupačnosti i direktnoj komunikaciji s građanima.
Rođen je i odrastao na sjeverozapadu Engleske, između Liverpula i Mančestera. Sin je inženjera kompanije Britiš Telekom i recepcionerke. Laburističkoj stranci pridružio se još kao tinejdžer, studirao je na Univerzitetu Kembridž, a prvi put je izabran u britanski parlament 2001. godine.
Tokom narednih petnaest godina gradio je političku karijeru u Vestminsteru. Napredovao je u vrijeme premijera Tonija Blera, a između 2007. i 2010. bio je član vlade premijera Gordona Brauna.
Dva puta se kandidovao za lidera Laburističke stranke, 2010. i 2015. godine, ali je oba puta doživio poraz. Nakon toga napustio je nacionalnu politiku i kandidovao se za gradonačelnika Mančestera, što se pokazalo kao prekretnica njegove karijere.
Kako je dobio nadimak "Kralj sjevera"
Tokom mandata na čelu Velikog Mančestera Burnam je stekao nadimak "Kralj sjevera", inspirisan serijom "Igra prijestola". Nadimak je dobio zbog upornog zastupanja interesa sjeverne Engleske, ali i zbog očiglednih političkih ambicija na nacionalnom nivou.
Posebno se istakao tokom pandemije virusa korona kada je javno kritikovao tadašnjeg konzervativnog premijera Borisa Džonsona, optužujući vladu da vodi politiku previše usmjerenu na London i zanemaruje ostatak zemlje.
Od 2017. godine predvodi region Mančestera, koji ima oko tri miliona stanovnika. Za vrijeme njegovog mandata grad je doživio snažan razvoj, a Burnam je stekao reputaciju političara koji uspješno zastupa interese lokalne zajednice. Pod svoju kontrolu vratio je i sistem javnog prevoza, koji je reorganizovan pod nazivom "Bee Network".
Velike simpatije stekao je i podrškom porodicama žrtava tragedije na stadionu Hilsboro iz 1989. godine, kada je u naguravanju poginulo 97 navijača Liverpula. Dugogodišnja kampanja porodica žrtava dovela je do otkrivanja propusta policije i zvaničnog izvinjenja britanske vlade.
Obećava kraj ekonomije koja koristi samo najbogatijima
Burnam se smatra političarem lijevog krila Laburističke stranke i često se opisuje kao jedan od njenih najboljih govornika. Za razliku od ranijih godina, kada je nastupao formalnije, danas njeguje opušteniji stil koji mu donosi popularnost među biračima.
Njegove tri pobjede na izborima za gradonačelnika, kao i ubjedljiva pobjeda na dopunskim izborima u Makerfildu, gdje je porazio kandidata antiimigracione stranke Reform UK, dodatno su učvrstile njegov status jednog od najpopularnijih političara u zemlji.
Njegovi pristalice vjeruju da bi upravo on mogao zaustaviti pad popularnosti Laburističke stranke, koji traje od ubjedljive pobjede Kira Starmera na opštim izborima prije dvije godine.
Burnam najavljuje da bi model razvoja koji je primijenio u Mančesteru želio da prenese na cijelu zemlju. Fokus stavlja na razvoj regiona izvan Londona, nova radna mjesta, stručno obrazovanje mladih, niže cijene energije i jeftiniji željeznički prevoz.
Jedna od njegovih glavnih poruka jeste i kraj takozvane ekonomije "prelivanja bogatstva", zasnovane na ideji da korist od ekonomskog rasta najprije ide najbogatijima, a zatim se postepeno prenosi na ostatak društva.
Ipak, kritičari tvrde da su njegova obećanja često neodređena i da ne nudi dovoljno konkretne odgovore na pitanje kako bi finansirao planirane reforme. Takođe upozoravaju da vođenje države od 70 miliona stanovnika predstavlja mnogo veći izazov od upravljanja regionom sa tri miliona ljudi.
Bez obzira na to, Burnam trenutno uživa politički zamah kakav nije imao tokom prethodnih pokušaja da se probije na vrh britanske politike. Upravo zbog toga sve više analitičara smatra da bi čovjek kojeg nazivaju "Kraljem sjevera" uskoro mogao ozbiljno zakucati na vrata Dauning strita 10.
