Promjena vremenske zone, neredovni obroci, stres, manjak sna i dehidratacija mogu značajno da utiču na nivo šećera u krvi tokom putovanja.
Putovanje donosi promjenu rutine, a upravo je rutina jedan od najvažnijih faktora za osobe koje žive sa dijabetesom. Obrok koji je kod kuće uvijek u isto vrijeme može da se pomjeri zbog leta, gužve na aerodromu ili obilaska destinacije, dok se san, fizička aktivnost i unos tečnosti često mijenjaju.
Evo koji su to faktori na koje dijabetičari treba da obrate pažnju tokom putovanja:
1. Promjena vremenske zone zbunjuje organizam
Kako objašnjava dr Lisa Jang za portal EatingWell, putovanje, naročito kroz različite vremenske zone, može da poremeti unutrašnji biološki sat organizma koji utiče na lučenje insulina i regulaciju šećera u krvi.
Tijelo mora da se prilagodi novom ritmu spavanja, obroka i aktivnosti. Kod osoba koje koriste insulin ili terapiju koja zahtijeva precizan raspored, ova promjena može dodatno da zakomplikuje kontrolu šećera.
Stručnjaci savjetuju da se nekoliko dana prije puta razmisli o promjeni rasporeda, a osobe koje koriste terapiju, treba da se konsultuju sa svojim ljekarom o prilagođavanju vremena uzimanja lijekova.
2. Preskakanje obroka može da dovede do promjene nivoa šećera u krvi
Kašnjenja letova, dugi transferi i nedostatak kvalitetnih opcija na aerodromima često dovode do toga da ljudi preskaču obroke ili biraju brzu hranu. Dugi periodi bez hrane mogu da dovedu do pada energije, dok obroci bogati jednostavnim ugljenim hidratima mogu da izazovu nagli skok, a zatim i pad šećera.
Zbog toga stručnjaci preporučuju da se na put ponese užina poput orašastih plodova, sira, povrća ili integralnih krekera.
3. Stres tokom puta podiže nivo kortizola
Gužve, čekanje, kašnjenje aviona i nepredviđene situacije nisu samo neprijatni, već oni mogu da imaju i fizički efekat na organizam. Kada smo pod stresom, tijelo luči kortizol, hormon koji može da utiče na povećanje nivoa glukoze u krvi.
"Putovanje često povećava nivo kortizola, glavnog hormona stresa. Povišen kortizol može da signalizira jetri da oslobodi više glukoze u krvotok, što može da doprinese višem nivou šećera", objašnjava Meki Bel, nutricionistkinja.
4. Nedostatak sna otežava kontrolu dijabetesa
Kasni letovi, promjena vremenske zone i spavanje u nepoznatom okruženju često remete kvalitet sna. Upravo zbog toga, nedostatak sna može da utiče na osjetljivost organizma na insulin.
5. Dehidratacija takođe utiče na šećer u krvi
Tokom putovanja ljudi često zaborave da piju dovoljno vode, posebno tokom dugih letova. Suv vazduh u avionu i ubrzan tempo mogu da doprinesu gubitku tečnosti.
"Dehidratacija dovodi do toga da šećer u krvi postaje koncentrisaniji i može da izazove simptome poput glavobolje, slabosti i suvih usta", objašnjava Heni Tung, registrovana dijetetičarka.
Zato stručnjaci preporučuju da se flašica vode uvijek nalazi pri ruci i da se tečnost unosi redovno, a ne tek kada se pojavi žeđ.
Kako da putovanje bude bezbjednije za osobe sa dijabetesom?
- Planirajte obroke unaprijed i ponesite zdrave užine.
- Redovno provjeravajte nivo šećera u krvi.
- Unosite dovoljno vode tokom cijelog puta.
- Pravite kratkie pauze za hodanje tokom dugih putovanja.
- Pokušajte da zadržite što stabilniji ritam spavanja.
- Ponesite dovoljnu količinu terapije.
(MONDO)