Većina proučavanih zvijezda izgleda gotovo potpuno bijelo, ali pet se izdvaja neobičnim nijansama.
Zvijezde ne moraju da budu samo crvene, žute, bijele ili plave. Naučnici su otkrili da pojedine mogu da izgledaju zeleno, roze, pa čak i ljubičasto. Među njima je i bijela patuljasta zvezda WD J1330+6435, koja bi ljudskom oku izgledala sablasno zeleno.
Ova zvezda okružena je ostacima stenovitog planetarnog sistema. Materijal iz tog sistema dospijeva u njenu atmosferu i mijenja način na koji apsorbuje svetlost, zbog čega i dobija neobičnu zelenu nijansu.
Još jedno iznenađenje je WDJ0902+2010, beli patuljak koji bi ljudskom oku izgledao roze, odnosno u nijansi lososa. Njegova boja potiče od ugljenika koji iz unutrašnjosti zvijezde dospijeva u atmosferu.
Kako zvijezde dobijaju neobične boje?
Boja zvijezde uglavnom zavisi od njene temperature. Hladnije zvijezde izgledaju crvenkasto, dok su toplije bijele ili plave. Međutim, kod bijelih patuljaka, izuzetno gustih ostataka nekadašnjih zvezda, važnu ulogu može da ima i hemijski sastav atmosfere.
Kada se bijeli patuljak dovoljno ohladi, helijum u njegovoj atmosferi postaje sve providniji. Svetlost tada prolazi kroz gušće slojeve gasa, gdje male količine drugih elemenata, poput natrijuma, kalcijuma ili ugljenika, apsorbuju određene dijelove svjetlosnog spektra.
Zbog toga zvijezda može da izgleda potpuno drugačije nego što bi se očekivalo samo na osnovu njene temperature.
Naučnici su analizirali podatke o 151 belom patuljku i pomoću računarske simulacije utvrdili kako bi izgledali ljudskom oku. Čak 146 njih bilo bi gotovo potpuno bijelo, uz jedva primetnu plavičastu nijansu.
Preostalih pet izdvojilo se neobičnim bojama: tirkiznom, žutom, ljubičastom, roze i zelenom.
Neobične boje neće trajati zauvijek
Većina ovih zvijezda neće zauvijek zadržati svoju boju. Kako se beli patuljci hlade, mijenjaju se i uslovi u njihovoj atmosferi, dok snažna gravitacija postepeno povlači teže elemente u dublje slojeve.
Zbog toga bi zelena i druge neobične nijanse mogle da nestanu za nekoliko miliona godina, nakon čega bi zvijezde ponovo izgledale bijelo ili narandžasto.
Izuzetak je već pomenuta roze zvijezda WDJ0902+2010. Pošto ugljenik koji joj daje boju dolazi iz unutrašnjosti, naučnici procjenjuju da bi mogla da ostane roze milijardama godina.
Istraživanje je predvodio Mark Holands sa Univerziteta Vorik, a rezultati su objavljeni u naučnom časopisu RAS Techniques and Instruments.
"Pokazalo se da ove nevjerovatno guste zvijezde mogu da proizvedu boje koje niko nije očekivao, a neke od njih su me zaista iznenadile", izjavio je Holands.