Koje doba dana je najopasnije

Za većinu ljudi ponedjeljak ujutru je uobičajeni početak radne nedjelje. Ali, ponedjeljkom između šest i deset sati ujutru dešava se najviše srčanih i moždanih udara. Napadi panike najčešće se javljaju poslije tri sata ujutru, a noću se pogoršavaju i simptomi osoba koje pate od čira.

Naučnici su utvrdili da rizik od infarkta ili intenzivnije ispoljavanje simptoma bolesti znatno variraju u odnosu na doba dana.

"Kao i većina dešavanja u prirodi, i ljudska psiha i ponašanje supod uticajem 'unutrašnjeg' časovnika", kaže profestor Rasel Foster sa Oksforda, neurolog koji se bavi istraživanjem uticajem biološkog časovnika na organizam.

Biološki časovnik (cirkardijalni ritam) reguliše biološki "pejsmejker" koji se nalazu u hipotalamusu, regiji mozga u bazi lobanje. Od njega zavisi niz fizioloških procesa u organizmu, kao i fine promjene u nivoima hormona, neophodne za normalno funkcionisanje. Ali, sve to može uticati i na rizik od određenih stanja poput infarkta ili moždanog udara, ili na intenzitet simptoma određenih bolesti, piše "Dejli mejl".

Evo opasnih perioda, možda možete sebe da poštedite bolova i neprijatnosti ako malo povedete računa.

Šest ujutru - srčani udar
Rizik od srčanog i moždanog udara počinje da raste u šest ujutru, a infarkti su najčešći oko deset. Studija objavljena u Američkom žurnalu za hipertenziju kaže da je između šest i deset ujutru rizik od infarkta viši za 40 odsto, a od moždanog udara za 49 odsto, u odnosu na ostala doba dana.

Organizam u tom periodu počinje da se budi, priprema se za devne aktivnosti, potrebno mu je više kiseonika nego u toku noći, pa se oslobađaju jedinjenja koja dovode do porasta krvnog pritiska, što može biti kobno za osobe koje imaju kardiovaskularnih problema. Za to je, između ostalog, odgovoran i porast nivoa kortizola, "hormona stresa", koji luče nadbubrežne žlijezde.

Iz istih razloga, i krvarenje iz nosa najčešće je u ovo doba dana.

U sedam ujutru najintenzivniji su bolovi kod ljudi koji imaju giht.
Giht je stanje izazvano povišenim nivoom mokraćne kiseline u krvi, zbog čega se u vezivnom tkivu zgloba, zglobnim prostorima ili hrskavici, najčešće u stopalu, formiraju kristali koji su uzrok jakog bola.

Istraživanja pokazuju da je nivo mokraćne kiseline najviši u sedam ujutru. Tada su njene vrijednosti skoro tri puta veće nego u 23 sata kada je njena koncentracija na najnižem nivou u toku dana. Pretpostavlja se da vrhunac dostiže ujutru jer se nagomilava u krvi tokom spavanja.

Osam ujutru - alergije
Simptomi alergija kao što su peckanje u očima i nosu najintenzivniji su oko osam ujutru. "Ovo se dešava vjerovatno zbog toga što kretanje u kući, rastresanje posteljine i namještanje kreveta u trenutku povećava koncentraciju grinja i ostalih alergena u vazduhu", laže Mjurijel Simons, iz Britanskog udruženja alergologa.

Devet ujutru - migrena
Ako patite od migrena, rizik je najviši između osam i deset sati ujutru, kažu američki naučnici.
Oni su utvrdili da se migrene najrjeđe javljaju između osam uveče i četiri ujutru. Objašnjenje je najvjerovatnije u porastu krvnog pritiska u jutarnjim časovima, što dovodo do širenja krvnih sudova u glavi, što je "okidač" za bolove, mučnine i, u nekim slučajevima, poremećaje vida.

Deset ujutru - artritis
Bolovi izazvani artritisom pogoršavaju se u jutarnjim satima. Uzrok tome najvjerovatnije je mirovanje tokom noći, ali može biti izazvano i prirodno različitim nivoima kortizona i drugih hormona koje tijelo proizvodi u toku dana. Pacijentima bolove može olakšati uzimanje antiinflamatornog lijeka prije odlaska na spavanje, koji će "raditi" preko noći, tako da će ujutru bolovi biti slabiji.

Oko jedan popodne smo najgipkiji
To je najbolje vrijeme za vježbanje, jer su mišići gipki, pa je rizik od povreda najniži. Za to je "kriva" tjelesna temperatura koja vrhunac dostiže između jedan i četiri popodne, tijelo tada može biti toplije i do dva stepena nego ujutru.

Dva popodne - vrijeme da uzmete lijek protiv astme
Ako patite od astme, najbolje vrijeme da uzmete lijek je oko dva popodne. Jedna doza inhalacije ovako rano popodne štitiće vas od napada astme u toku noći, poručuju naučnici sa Univerziteta u Sao Paolu.

Tri popodne - napadi panike
Najvjerovatnije vrijeme za napade panike i anksioznosti je oko tri popodne. Sudeći prema rezultatima istraživanja obavljenog na Univerzitetu u Mičigenu, rizik od paničnih napada ostaje povišen sve do sedam uveče. Svega deset odsto napada panike dešava se ranno, prije deset sati ujutru. "Rezultati pokazuju da su ljudi sa anksioznim poremećajima skloni napadima panike i anksioznosti kasnije u toku dana", kažu istraživači. To se vjerovatno dešava jer je, kako odmiče dan, nervni sistem sve aktivniji, ali tome vjerovatno doprinosi i "akumuliranje" svakodnevnog stresa u prijepodnevnim satima.

Četiri popodne - prehlada
Simptomi kašlja i prehlade vrhunac dosežu oko četiri popodne. Jedna od teorija kojima se to objašnjava kaže da su hormoni koji su uključeni u proizvodnju antitijela koja se bore protiv infekcija manje aktivni u popodnevnim satima, pa imunitet malo slabi, što dovodi do jačanja intenziteta simptoma.

Pet popodne - osteoartritis
Simptomi počinju da se javljaju kasno popodne i predveče. Zato je najbolje antiinflamatorne lijekove uzimati u rano popodne, da bi njihovo dejstvo bilo najjače u pravom trenutku.

Sedam uveče - vrijeme za lijek protiv gorušice
Gorušica može da "napadne" u bilo koje vrijeme, ali su rezultati istraživanja sprovedenog u Americi pokazali da uzimanje lijekova u kasnim popodnevnim i večernjim satima efikasnije ublažava simptome. To se objašnjava činjenicom da se ukupni simptomi gorušice pogoršavaju u toku noći, jer se "vraćanje" kiseline pogoršava u ležećem položaju, dakle u toku noći..

Devet uveče - čir
Simtomi čira najizraženiji su oko devet uveče, zbog varenja hrane, pa ljekari preporučuju da se lijekovi uzimaju prije odlaska na spavanje.

Deset uveče - ekcem
Sedam od deset osoba sa inflamatornim kožnim oboljenjima, uključujući psorijaze i ekceme, najintenzivnije simptome osjeća oko deset uveče. To se najvjerovatnije dešava zbog promjena u temperaturi kože. Kad se "spakujemo" za spavanje i umotamo u ćebad, tjelesna temperatura raste što intenzivira osjećaj svraba, a koža noću gubi i vodu, što takođe izaziva peckanje i svrab.

(MONDO)