Zona potpunog pomračenja preći će preko Malage, Tangera, Džede i Luksora, između ostalih mjesta, u avgustu naredne godine.
Astroturizam je već oko pet godina jedan od najvećih trendova u putovanjima – i ne nazire mu se kraj, posebno jer je za ovu godinu planirano pomračenje Sunca. Potpuno pomračenje 12. avgusta 2026. je posebno jer je to prvo i jedino u ovom vijeku koje će biti vidljivo sa Islanda. Ipak, iskusni „lovci na pomračenja“ već gledaju ka sljedećoj godini.
Dana 2. avgusta 2027. dogodiće se „pomračenje vijeka“ – najduže potpuno pomračenje Sunca koje se može posmatrati sa lako dostupnog kopna.
Nekoliko velikih gradova nalazi se na liniji totaliteta: Kadiz i Malaga u Španiji, Tangier u Maroku, kao i Džeda i Meka u Saudijskoj Arabiji. Posebno interesantan je Luksor u Egiptu, jer će u njegovoj blizini pomračenje dostići maksimalno trajanje od šest minuta i 23 sekunde, oko 60 kilometara jugoistočno od grada. Doktorka Keli Korek, naučnica u NASA zadužena za proučavanje pomračenja Sunca, objašnjava zašto je ovo putovanje vrijedno.
Zašto je „tama vijeka“ 2027. tako posebna
„Za sada je Zemlja jedina planeta za koju znamo da ima ovakvu vrstu pomračenja Sunca“, rekla je dr Korek.
„Postoje i drugi mjeseci koji prolaze ispred svojih zvezda. Ali imati Mesec koji je tačno prave veličine i udaljenosti da bismo videli ovakav spektakl – to je zaista nešto posebno.“
Naučnici mogu da izračunaju kada će se pomračenja dogoditi i koliko će trajati – hiljadama godina unaprijed i unazad. To se zasniva na kretanju Mjeseca, Sunca i Zemlje.
Teoretski, potpuno pomračenje Sunca može trajati najviše oko sedam i po minuta. Da bi se to dogodilo, Sunce bi moralo da bude na najudaljenijoj tački od Zemlje, Mjesec istovremeno na najbližoj, a linija totaliteta da prolazi tačno duž ekvatora. Takva kombinacija je izuzetno rijetka.
Ipak, pomračenje 2. avgusta 2027. sa trajanjem od šest minuta i 23 sekunde iznenađujuće se približava tom maksimumu.
Znatno je duže od pomračenja 2026. (2 minuta i 18 sekundi), kao i od velikog sjevernoameričkog pomračenja iz aprila 2024. (4 minuta i 28 sekundi).
Šta očekivati tokom potpunog pomračenja Sunca
„Nije lako objasniti, posebno u digitalnom svijetu, zašto je zaista vrijedno izaći i doživjeti ovaj događaj uživo“, kaže dr Korek.
„Fotografije su lijepe, ali ne mogu da dočaraju cjelokupno fizičko iskustvo.“
Korek radi u timu koji proučava pojave koje su moguće samo kada Mjesec zakloni Sunce – poput istraživanja solarne korone, spoljnog sloja Sunčeve atmosfere. NASA koristi veoma osetljive instrumente, ali tokom totaliteta fine strukture korone mogu se vidjeti i golim okom.
Ako je nebo vedro, moći će da se vide i sjajne zvijezde, pa čak i neke planete.
Pomračenje se ne doživljava samo očima – temperatura takođe značajno opada, i može pasti i do deset stepeni kada Mesec potpuno prekrije Sunce.
„Naš mozak brzo prepoznaje da je to nešto neobično. Može izazvati nemir ili anksioznost jer se smrači na način koji ne prepoznajemo“, objašnjava Korek.
„U početku smo zbunjeni. Ali čim nastupi totalitet i vidimo taj prelijepi spoljašnji dio Sunca koji je inače skriven, jednostavno ostanemo bez daha. Bez obzira koliko puta to doživite – uvijek želite ponovo.“