Nova generacija čipa Majorana 2 donosi hiljadu puta stabilnije kubite, dok Microsoft planira da do 2029. godine napravi prvi kvantni računar sposoban za rješavanje komercijalnih problema.
Kompanija Microsoft tvrdi da je njen novi kvantni čip ne samo drastično pouzdaniji od prethodne verzije, već i da otvara put ka stvaranju kvantnog računara sposobnog da rješava komercijalno korisne probleme u roku od tri godine.
U srcu kvantnog računarstva nalaze se kubiti (kvantni bitovi). Oni obećavaju rješavanje zadataka koji su preveliki za današnje superračunare, ali su izuzetno delikatni i nestabilni. Microsoft navodi da kubiti na njihovom novom čipu, nazvanom Majorana 2, opstaju u prosjeku 20 sekundi, za razliku od prethodnog modela Majorana 1 gdje su trajali svega nekoliko milisekundi.
To znači da je novi čip čak 1.000 puta pouzdaniji. Tehnološki gigant ovo poboljšanje poredi sa razlikom između telefona koji morate da punite svaki dan i onog koji punite jednom u nekoliko godina.
"Imaćemo kvantnu mašinu 2029. godine koja može da rješava komercijalno održive i razumne probleme", izjavio je Zulfi Alam, potpredsjednik odeljenja Microsoft Quantum.
Ipak, do tog cilja predstoji ogroman rad. Takva mašina bi zahtijevala milione kubita, dok aktuelni čip kompanije Microsoft ima svega 12. Procjenu ovih tvrdnji otežava i to što kompanija ne objavljuje sve detalje svog otkrića u javnosti, pozivajući se na komercijalnu povjerljivost.
Microsoft već 20 godina razvija pristup poznat kao "topološko" kvantno računarstvo. Njihova metoda se zasniva na korišćenju svojstava takozvane Majorana kvazi čestice koju je još tridesetih godina prošlog vijeka predvidio italijanski fizičar Etore Majorana. Da bi to postigli, naučnici su morali da iskoriste potpuno novo stanje materije, različito od čvrstog, tečnog ili gasovitog.
Profesor fizike sa Univerziteta u Sareju, Pol Stivenson, smatra da Microsoft-ov planirani raspored zvuči ostvarivo ukoliko istraživanja zaista ispune ono što kompanija obećava.
Fokus kompanije Microsoft na topološke kubite ranije je izazivao kontroverze. Kompanija je 2018. godine bila primorana da povuče rad iz časopisa Nature u kojem je tvrdila da je pronašla dokaze za postojanje Majorane. Uprkos skepticizmu stručnjaka, rad je nastavljen, pa je prvi Majorana čip predstavljen 2025. godine, objašnjava BBC.
Druga generacija ovog čipa zasnovana je na istim principima, ali je efikasnija jer su naučnici aluminijum zamijenili olovom kao superprovodnikom. Iako tim koristi vještačku inteligenciju da ubrza rad, ideja o promjeni materijala potekla je od ljudskih naučnika.
Rukovodstvo kompanije vjeruje da bi ovi računari mogli drastično da skrate vrijeme potrebno za rješavanje globalnih problema, poput eliminacije mikroplastike ili razvoja boljih đubriva za proizvodnju hrane.
Ipak, osnovni problem kvantne industrije ostaje stabilnost, jer čak i najmanje promjene temperature ili vibracije uzrokuju greške. Kvantne mašine su i dalje u razvoju, a iako se mnoge svjetske kompanije utrkuju, niko još uvijek nije uspio da napravi stabilan i skalabilan kvantni računar.