Kako glikemijski indeks i glikemijsko opterećenje utiču na kontrolu nivoa šećera i dijabetes tipa 2? Evo šta kaže čuvena Doktorka GI, profesorka Dženi Brend-Miler sa Univerziteta u Sidneju
Strah od konzumiranja sezonskog voća, recimo, dinje i lubenice, zbog prisustva prirodnih šećera duboko je ukorijenjen u savremenoj dijetoterapiji, posebno među osobama koje vode računa o insulinskoj rezistenciji ili dijabetesu tipa 2.
Ipak, dugogodišnje opservacije i kliničke smjernice vodećih autoriteta pokazuju da potpuno izbjegavanje namirnica poput lubenice i dinje nema čvrsto naučno utemeljenje.
Ključna zabluda leži u pogrešnom tumačenju parametara koji opisuju uticaj hrane na glikemiju, a odgovor na ovu dilemu daje naučnica koja je suštinski promijenila način na koji posmatramo ugljene hidrate.
Profesorka Dženi Brend-Miler sa Univerziteta u Sidneju – u stručnim krugovima s pravom poznata kao „Doktorka GI“ – osamdesetih godina prošlog vijeka napravila je revolucionarni proboj koji je zauvijek promijenio dijetoterapiju.
Njeno ključno otkriće jeste da nisu svi ugljeni hidrati jednaki i da se oni u našem tijelu ponašaju sasvim različito. Upravo je ona definisala i standardizovala glikemijski indeks (GI), skalu koja rangira namirnice na osnovu njihovog uticaja na nivo glukoze u krvi.
U svojim radovima, dr Brend-Miler naglašava:
„Izbor ugljenih hidrata sa niskim GI – onih koji proizvode samo male fluktuacije nivoa glukoze i insulina u krvi – tajna je dugoročnog zdravlja. Oni smanjuju rizik od srčanih bolesti i dijabetesa i ključ su održivog mršavljenja.“
Prema njenim riječima, namirnice sa visokim GI drže tijelo pod stresom:
„Hrana sa visokim GI gura vaše telo u krajnosti. Prelazak na pretežno nisko-GI ugljene hidrate koji polako, poput kap po kap, ispuštaju glukozu u krvotok održava nivo energije stabilnim i čini da se duže osjećate sitima između obroka.“
Zašto GI sam po sebi vara kod lubenice i dinje?
Kada se govori o lubenici i dinji, često se ističe podatak da one imaju viši glikemijski indeks (lubenica se rangira između 72 i 80, a dinja oko 65). Ipak, „Doktorka GI“ više puta je upozoravala na opasnost od posmatranja brojeva u izolaciji, bez uzimanja u obzir realne količine ugljenih hidrata u porciji.
Iako lubenica i dinja imaju viši GI, one su izuzetno razblaženi izvori ugljenih hidrata jer sadrže preko 90% vode.
Ovaj odnos definiše glikemijsko opterećenje (GL). Zbog ogromnog procenta vode, standardna porcija lubenice ili dinje (oko 150 grama) ima glikemijsko opterećenje manje od 6, što se po zvaničnim standardima smatra niskim. To znači da umjerena porcija ovih plodova izaziva minimalan i postepen metabolički odgovor.