Ustavni sud BiH raspravlja o apelaciji Fonda PIO RS kojom se od FBiH traži preuzimanje penzionera iz RS koji su u tom entitetu zaradili penzije.
Fond PIO Republike Srpske od Federacije BiH i Federalnog zavoda PIO/MIO traži preuzimanje na isplatu svih korisnika koji su penziju do aprila 1992. godine ostvarili na području sadašnje Federacije BiH.
Fond PIO RS očekuje da Ustavni sud na ovoj plenarnoj sjednici, kao najviša domaća pravna instanca, napokon u njegovu korist riješi ovaj maratonski spor, koji traje od aprila 2005. godine, imajući u vidu da je ovaj sud još 2007.godine po tužbi "Dragoslava Vuković, Miloje Ilić, Mlađen Šekerović i Zora Buha protiv BiH" odlučio da neisplaćivanjem penzije u Federaciji BiH, gdje su penziju i ostvarili, FBiH vrši diskriminacija podnosioca prijava u uživanju njihovih prava na socijalnu sigurnost.
U saopštenju se podsjeća da je Fond PIO RS apelaciju podnio 10. avgusta 2009. godine, kojom od FBiH i Federalnog zavoda PIO/MIO traži da od njih preuzmu na isplatu sve korisnike koji su penziju do aprila 1992. godine ostvarili na području sadašnje Federacije, a kojih je ranije bilo oko 38.000, a sada ih je oko 26.000.
U ovom sporu do sada su tužbu Fonda PIO odbili Osnovni sud u Mostaru u novembru 2007. godine, Kantonalni sud u Mostaru u maju 2008. godine, dok je Vrhovni sud Federacije BiH u maju 2009. godine, takođe, odbio reviziju koju je izjavio Fond PIO RS.
Pravni osnov za preuzimanje na isplatu penzije, istaknuto je u apelaciji Fonda PIO, predstavlja činjenica da je pravo na penziju i isplatu penzije univerzalno pravo iz socijalngo osiguranja, koje ne može zavisiti od socijalnog statusa, etničke pripadnosti, prebivališta ili statusa raseljenog lica, kao i univerzalni princip da se penzija isplaćuje prema mjestu ostvarivanja prava i uplate doprinosa za PIO, a ne prema mjestu prebivališta ili boravka korisnika.
Dodatni pravni osnov je i presuda Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu u slučaju "Karanović protiv BiH" iz 2007. godine i presuda "Šekerović i Pašalić protiv BiH" od 8. marta 2011. godine u kojima je zauzet stav da status raseljenog lica ne može biti opravdanje za različito postupanje, posebno kada ima konotaciju diskriminacije po etničkim osnovama.
Te presude su obavezale Federaciju BiH da otkloni diskriminacije u penzijskom zakonodavstvu i drugim propisima i razriješi ovo pitanje i u svim istim ili sličnim slučajevima, što do danas nije učinjeno jer je Parlament FBiH odbio prijedlog takvih zakonskih promjena.
Zbog toga je Fond PIO početkom decembra 2010. godine Komitetu ministara za nadgledanje izvršenja presuda Suda u Strazburu prijavio da BiH ne izvršava dosljedno presude Suda u Strazburu i da nije otklonila izvore diskriminacije i kršenje prava u oblasti penzija i socijalne bezbjednosti.
Posljedica je da su penzioneri koji su pravo na penziju do aprila 1992. godine ostvarili na području sadašnje Federacije prinuđeni da zahtjeve i tužbe podnose pojedinačno, proživljavajući teške pravne i administrativne barijere u postupku, a do sada je umrlo oko 13 000 takvih korisnika.
Isplata penzije za korisnike koju su pravo do aprila 1992. godine ostvarili na području sadašnje FBiH na mjesečnom nivou, trenutno, iznosi 8,3 miliona KM.
Za period od oktobra 2004. godine do novembra 2010. godine Fond PIO posebnom tužbom podnijetoj Sudu BiH 14. marta 2011. godine od BiH, Federacije BiH i Federalnog zavoda PIO/MIO potražuje ukupno 545 miliona KM.
(Srna)
