Bez moderne infrastrukture, ali sa 1.700 godina istorije i milionima posjetilaca godišnje.
U vremenu kada se države nadmeću veličinom aerodroma, dužinom auto-puteva i brojem stanovnika, postoji jedno mjesto koje u potpunosti prkosi tome. Bez sopstvenog aerodroma, bez željeznice i bez auto-puteva, ali sa istorijom dužom od istorije većine evropskih kraljevina, San Marino svake godine privlači više turista nego što ima stanovnika.
Smješten na obroncima Apenina i u potpunosti okružen Italijom, San Marino je jedna od najmanjih država na svijetu, ali i jedna od najupornijih kada je riječ o očuvanju identiteta, tradicije i slobode.
Najstarija republika na svijetu, manja od jednog grada
Na teritoriji manjoj od 62 kvadratna kilometra, San Marino čuva neprekinuti državni kontinuitet duži od 1.700 godina. Upravo zbog toga nosi titulu najstarije postojeće republike na svijetu.
Iako danas ima nešto više od 30.000 stanovnika, ova mala država je vijekovima uspijevala da sačuva nezavisnost, čak i u periodima kada su mnogo veće sile nestajale sa mape Evrope.
Država koju je osnovao klesar
Prema legendi duboko ukorenjenoj u identitet San Marina, republiku je početkom 4. veka osnovao Marin, hrišćanski klesar sa ostrva Rab. Bježeći od progona rimskog cara Dioklecijana, sklonio se na planinu Titano, gdje je okupio malu zajednicu ljudi željnih slobode.
Predanje kaže da je na samrti izgovorio rečenicu koja se i danas smatra temeljem države:
"Ostavljam vas slobodnima".
Upravo je ideja slobode postala srž državnosti San Marina i razlog zbog kojeg republika nikada nije izgubila nezavisnost, ni tokom Napoleonovih osvajanja, ni tokom ujedinjenja Italije u 19. vijeku.
Tri kule - simbol slobode
Najprepoznatljiviji simbol San Marina su tri kamene kule na vrhu planine Titano - Gvajta, Česta i Montale. Nalaze se i na državnom grbu i zastavi, a nekada su služile kao utvrđenja i zatvori.
Danas su ove kule glavne turističke atrakcije. Sa njihovih zidina, po vedrom vremenu, pogled seže sve do Jadranskog mora. Lokalno vjerovanje kaže da tri kule simbolizuju slobodu, nezavisnost i istrajnost, vrijednosti koje San Marino i danas brižljivo čuva.
Bez vojske, ali sa lukom
Iako nema klasičnu vojsku, San Marino ima ceremonijalnu gardu, uključujući i čuvenu Gardu strelaca. Luk je vijekovima bio simbol odbrane i otpora, a danas predstavlja važan dio državnog identiteta i kulturnog nasljeđa.
Ova mala država se istorijski više oslanjala na diplomatiju nego na oružje, strategiju koja se dugoročno pokazala veoma uspješnom.
Više turista nego stanovnika
San Marino nema aerodrom, železničku stanicu ni auto-puteve, ali svake godine privlači višestruko više turista nego što ima stanovnika. Posjetioci dolaze uglavnom iz obližnjih italijanskih gradova, ali i iz cijelog svijeta, privučeni neobičnom kombinacijom istorije, pejzaža i državne simbolike.
Još jedna zanimljivost, San Marino nikada nije imao javni dug u klasičnom smislu, dok je stopa nezaposlenosti godinama među najnižima u regionu.
Mala država sa velikom porukom
San Marino dokazuje da veličina teritorije ne određuje značaj jedne države. Njegova istorija, legenda o slobodi i istrajnost u očuvanju identiteta u sjenci velikih sila čine ga jedinstvenim fenomenom na evropskoj mapi.
U svijetu brzih promena i stalnog precrtavanja granica, ova mala republika podseća da neke vrijednosti, poput slobode, samouprave i postojanosti, mogu da trajuu vijekovima, bez obzira na broj stanovnika ili kvadratnih kilometara.
(MONDO)