Vila na Rodosu nije bila samo luksuzna rezidencija već dio šire političke i vojne vizije.
Na obroncima planine Profitis Ilias, na grčkom ostrvu Rodos, skrivena od turističkih gužvi i okružena borovom šumom, nalazi se napuštena vila koja već decenijama privlači pažnju radoznalih putnika.
Riječ je o Vili de Veki koja nikada nije ispunila svoju prvobitnu svrhu, ali je zato postala simbol jedne ambicije koja se završila - u ruševinama.
Vila de Veki (Villa de Vecchi) trebalo je da bude Musolinijeva rezidencija. Italijanski diktator je još prije izbijanja Drugog svjetskog rata planirao da se povuče iz politike i da posljednje godine života provede u luksuznoj vili na Rodosu, daleko od evropskog kopna.
Međutim, Musolini je doživio drugačiju sudbinu.
Vila je izgrađena 1936. godine po nalogu njegovog bliskog saradnika Čezarea De Vekija, koji je tada obavljao dužnost guvernera Dodekaneza. On je, zapravo, bio pravi stanar ove elegantne rezidencije, a Musolini u nju nikada nije ni kročio.
Grupa ostrva, Dodekanezi, pala je pod italijansku vlast 1912. godine, nakon preuzimanja od Osmanskog Carstva. Musolini je u njima vidio priliku za širenje novog Rimskog carstva. Rodos je trebalo da postane ključna pomorska baza, strateško uporište za vojne operacije u istočnom Mediteranu.
U tom kontekstu, vila nije bila samo luksuzna rezidencija već dio šire političke i vojne vizije. Smještena na gotovo 700 metara nadmorske visine, nudila je spektakularan pogled na Egejsko more, tursku obalu i ostrvo Simi, pa je važila i za simbol moći.
Kada je izbio Drugi svjetski rat, Musolinijevi planovi o penziji s pogledom na more brzo su pali u drugi plan. Italija se pridružila nacističkoj Njemačkoj, a kako je rat odmicao, postajalo je jasno da sile Osovine gube.
Godine 1943, nakon savezničkog iskrcavanja na Siciliji, Musolini je svrgnut s vlasti i uhapšen. Iako su ga njemačke snage nakratko oslobodile, odbio je da napusti Italiju, što ga je na kraju koštalo života. U aprilu 1945. je pogubljen zajedno sa svojom ljubavnicom.
Ostrva su poslije rata ponovo vraćena pod grčku kontrolu, a vila je napuštena. Decenijama je propadala, pa su danas njeni zidovi prekriveni grafitima.
Postoje spekulacije da je vila namjerno prepuštena propadanju kao svojevrsni podsjetnik na brutalnost tadašnje vlasti i neuspjeh italijanske kolonijalne politike na Rodosu.
Grčka vlada je pokušala 2014. i 2020. godine da stavi vilu na tržište putem državnog fonda za upravljanje imovinom, nadajući se da će privući investitore i smanjiti javni dug. Uprkos turističkoj atraktivnosti, vila do danas nije pronašla novog vlasnika.
(EUpravo zato/Pun kufer)