Naučnici u Singapuru razvili su elektronska vlakna koja odjeću pretvaraju u ekran osjetljiv na dodir, a tehnologija može prikazivati video i izdržati pranje.
- Naučnici Nacionalnog univerziteta Singapura razvili su elektronska vlakna koja omogućavaju da odjeća postane ekran osjetljiv na dodir.
- Prototip u obliku rukava može prikazivati slike i video-snimke, prepoznavati dodire i bežično komunicirati s drugim uređajima.
- Istraživači su pokazali i da vlakna mogu izdržati ponovljeno pranje i savijanje.
Naučnici Nacionalnog univerziteta Singapura razvili su tehnologiju koja bi mogla promijeniti način na koji koristimo pametne uređaje. Umjesto klasičnog ekrana pričvršćenog na tkaninu, napravili su elektronska vlakna koja se mogu utkati direktno u odjeću, pretvarajući je u interaktivnu površinu osjetljivu na dodir.
Tehnologija omogućava prikazivanje informacija, prepoznavanje dodira i komunikaciju s drugim uređajima, a njene potencijalne primjene uključuju pametnu sportsku odjeću, medicinsko praćenje i nove vrste nosivih računara.
Rezultati istraživanja objavljeni su 21. oktobra u naučnom časopisu "Nature", pod nazivom "Touch-sensing digital pixel fibre enables interactive garment GUI".
Kako funkcioniše ekran ugrađen u odjeću?
Osnovu nove tehnologije čine elektronska vlakna prečnika približno jednog milimetra. U njima se nalaze minijaturne LED komponente, električni provodnici i senzori koji određuju položaj dodira.
Istraživači su razvili proizvodni postupak koji omogućava izradu vlakana dužine do deset metara, uz integraciju više od 5.000 elektronskih komponenti u jedno vlakno.
Za razliku od dosadašnjih rješenja, kod kojih se fleksibilni ekran postavlja na površinu tkanine, u ovom slučaju elektronske funkcije ugrađene su direktno u vlakna. Takav pristup omogućava da materijal zadrži fleksibilnost i svojstva potrebna za svakodnevno nošenje.
Prikazuje video i reaguje na dodir
Istraživači su napravili prototip u obliku rukava sa 54 elektronska vlakna. Svako vlakno sadrži 96 svjetlećih elemenata, čime je dobijen ekran rezolucije 96 × 54 piksela.
Iako je rezolucija znatno niža nego kod savremenih pametnih telefona, dovoljna je za prikaz jednostavnih grafičkih elemenata, fotografija, video-snimaka i korisničkih interfejsa.
Sistem podržava osvježavanje slike do 30 frejmova u sekundi, osmobitnu paletu boja, bežičnu komunikaciju i prepoznavanje dodira.
Na demonstracionom rukavu prikazane su različite funkcije, uključujući kalkulator, kompas i podatke o tjelesnoj temperaturi. Time su istraživači pokazali da odjeća može poslužiti kao interaktivni interfejs za pristup informacijama, bez potrebe za klasičnim ekranom.
Pametna odjeća može izdržati i pranje
Jedan od najvećih izazova u razvoju elektronskog tekstila jeste njegova izdržljivost. Materijali koji se nose svakodnevno moraju podnijeti savijanje, istezanje i pranje, a da pritom ne izgube funkcionalnost.
Prema rezultatima istraživanja, elektronska vlakna zadržala su funkcionalnost nakon **50 ciklusa pranja i 1.000 savijanja**.
To je važan korak ka razvoju nosive tehnologije koja ne bi zahtijevala posebno rukovanje poput klasičnih elektronskih uređaja.
Ipak, otpornost u laboratorijskim testovima ne znači automatski da je materijal spreman za masovnu proizvodnju ili da može izdržati sve uslove korišćenja tokom dugog perioda.
Gdje bi se ova tehnologija mogla koristiti?
Potencijalna primjena pametne odjeće obuhvata nekoliko oblasti.
U sportu bi mogla omogućiti prikazivanje podataka o treningu direktno na rukavu, dok bi u medicini mogla poslužiti kao interfejs za prikazivanje podataka prikupljenih senzorima. Elektronski tekstil mogao bi se koristiti i za komunikaciju, navigaciju ili upravljanje povezanim uređajima.
Posebno je zanimljiva mogućnost da odjeća postane dio sistema nosivih računara, u kojem bi korisnik mogao pristupati određenim informacijama bez vađenja telefona iz džepa.
Ipak, tehnologija je još u istraživačkoj fazi i nije poznato kada bi mogla da postane komercijalno dostupna.** Za širu primjenu biće potrebno dodatno razvijati proizvodnju, povećati rezoluciju i procijeniti cijenu izrade.
Ukoliko istraživači uspiju da prevaziđu te izazove, odjeća bi u budućnosti mogla dobiti funkcije koje danas povezujemo sa pametnim telefonima, satovima i drugim elektronskim uređajima.
(MONDO/Benchmark)