U prosjeku, žene u Evropskoj uniji prvo dijete rađaju neposredno prije 30. rođendana, pokazuju podaci. Evropljani sve duže čekaju da se ostvare kao roditelji, a stručnjaci ocjenjuju da nema naznaka da će se ovaj trend uskoro usporiti.
Na nivou Evropske unije, žene u prosjeku postaju majke sa 29,8 godina, što je oko godinu dana kasnije nego prije deceniju, prema najnovijim zvaničnim podacima. Trenutno se prosječna starost žena pri rođenju prvog djeteta kreće od 24,7 godina u Moldaviji do čak 31,8 godina u Italiji.
Odlaganje roditeljstva, međutim, ne znači nužno i odustajanje od djece. Naprotiv, neke od zemalja u kojima žene najduže čekaju da dobiju djecu ujedno imaju i višu stopu fertiliteta. Među njima su, prema podacima EU, Danska, Njemačka, Irska, Kipar, Holandija, Portugal, Švedska, Lihtenštajn i Norveška.
"U suštini je riječ o čekanju. Nema mnogo dokaza da ljudi više ne žele da imaju djecu; idealna veličina porodice se zapravo nije mnogo mijenjala tokom vremena. Stvar je prije svega u tajmingu", rekla je za Euronews Health Ester Lakari, demografkinja sa Univerziteta u Beču koja se bavi pitanjima fertiliteta.
Gdje u Evropi žene najduže odlažu majčinstvo? Lakari objašnjava da Evropljani najčešće smatraju da postoje određeni "preduslovi" za roditeljstvo.Mnogi najprije žele da završe školovanje i postignu finansijsku stabilnost, a generalno im je danas potrebno više vremena nego ranije da uspostave stabilne partnerske odnose.
Tretmani neplodnosti
Prema podacima iz 2023. godine, žene u istočnoj i centralnoj Evropi najčešće postaju majke u srednjim ili kasnim dvadesetim godinama, dok u zapadnoj i južnoj Evropi majčinstvo često odlažu do ranih tridesetih. Ipak, kako ističe Lakari, "trend odlaganja rađanja prisutan je svuda u Evropi".
"Zbog toga je veoma teško izdvojiti jedan jedini faktor koji bi objasnio ovaj trend", naglašava ona.
Ova promjena može imati i zdravstvene posljedice. Iako mnogi Evropljani žele da imaju djecu kasnije u životu, odlaganje roditeljstva povećava rizik od problema sa plodnošću. To znači da, u trenutku kada se osjećaju spremnim za djecu, možda neće moći da ih imaju onoliko koliko žele.
"Poželjni reproduktivni period se pomjerio, što je zanimljivo, jer se sa biološke strane on, naravno, nije promijenio", kaže Lakari. To dijelom objašnjava i porast broja tretmana za liječenje neplodnosti širom Evrope posljednjih godina, samo 2021. godine obavljeno je više od 1,1 milion ciklusa liječenja u gotovo 1.400 klinika.
Ipak, ovi tretmani mogu biti veoma skupi i emotivno iscrpljujući, a u pojedinim zemljama nisu dostupni samohranim ženama, istopolnim parovima ili drugim grupama.
(EUpravo zato/Euronews)
