Mapa na kojoj sve gori: Ovo su najviše temperature ikada zabilježene u Evropi, BiH u samom vrhu

Vizuelna mapa najviših ikada zabilježenih temperatura u evropskim državama otkriva jasne klimatske obrasce, ali i iznenađujuće ekstreme koji prkose tradicionalnoj percepciji evropske klime.

Očekivano, jug Evrope drži apsolutne rekorde. Italija predvodi listu sa ekstremnih 48.8°C (izmerenih na Siciliji 2021. godine), dok Grčka (48.0°C) i Španija (47.6°C) prate ovaj stoprocentni ljetni intenzitet.

Nekada rezervisana isključivo za jug, psihološka granica od 40°C je pala čak i u tradicionalno svežijim, atlantskim i kontinentalnim predelima. Velika Britanija (40.3°C), Holandija (40.7°C) i Belgija (41.8°C) danas zvanično pripadaju klubu zemalja sa zabeleženim temperaturama iznad 40 stepeni.

Farska Ostrva ostaju jedina evropska teritorija na mapi čiji istorijski maksimum nikada nije prešao 30°C, zaustavivši se na skromnih 26.3°C.

Balkanska kotlina: Epicentar ljetne žege

Balkansko poluostrvo predstavlja specifičnu klimatsku regiju gdje se prelamaju uticaji mediteranskog vazduha i planinskog reljefa, stvarajući idealne uslove za ekstremne toplotne talase.

Mostarski fenomen: Rekord BiH od 46.2°C iz daleke 1901. godine svjedoči o specifičnoj mostarskoj kotlini koja se pod uticajem sunca ponaša kao prirodna pećnica, zadržavajući vreo vazduh decenijama prije klimatskih promjena i modernih uređaja za rashlađivanje.

Vrelo ljeto 2007: Srbija i Crna Gora su svoje istorijske maksimume dostigle tokom istog, nezapamćenog toplotnog talasa u julu i avgustu 2007. godine. Smederevska Palanka (44.9°C) i Podgorica (44.8°C) postale su tog ljeta najtoplije tačke u ovom dijelu Evrope.

Toplotna kupola nad Evropom

Podsjetimo, ljeto je tek počelo, a Evropu i region već je zahvatio prvi, izuzetno opasan toplotni talas.

Dok se u pojedinim dijelovima Starog kontinenta ruše temperaturni rekordi za jun i bilježe tragične posljedice, meteorolozi upozoravaju da ekstremna vrućina, praćena opasnim "tropskim noćima", stiže i na Balkan.

Nad zapadnim i središnjim delom kontinenta razvio se snažan atmosferski fenomen koji stručnjaci nazivaju "toplotna kupola" (Heat Dome), a koji se manifestuje u obliku takozvanog "Omega bloka". Riječ je o sistemu visokog vazdušnog pritiska koji djeluje kao poklopac, zadržavajući vruć vazduh pri tlu i sprečavajući njegovo miješanje sa hladnijim masama.