Kada bi Federacija BiH izmirila sva dugovanja prema Republici Srpskoj – bankrotrala bi, ocjenjuju ekonomisti.
Prema njihovim procjenama, za otete stanove, penzije i PDV Federacija BiH trenutno duguje Srpskoj više od milijardu maraka, što je više od polovine njenog ovogodišnjeg budžeta.
Kako ce se i kada platiti taj dug još niko pouzdano ne zna. Kako sada stvari stoje, sigurno je samo da ce u cijeloj toj prici mnogo posla biti za nadležne sudove. Neki sporni slucajevi raspodjele prihoda prikupljenih od indirektnih poreza dospjeli su na Sud još 2008. godine, ali zbog neefikasnosti pravosuda još nisu okoncani pravosnažnom presudom.
Još u januaru 2008. godine Pravobranilaštvo Republike Srpske podnijelo je tužbu protiv Uprave za indirektno oporezivanje BiH zbog nepravedne raspodjele prihoda od indirektnih poreza. Tek nedavno Sud BiH donio je presudu kojom je Upravi za indirektno oporezivanje BiH naredeno da u roku od mjesec dana isplati Republici Srpskoj iznos od 14.682.771,95 maraka za nadoknadu štete koja je nastala zbog nepravedne raspodjele prihoda za prvih sedam mjeseci 2006. godine.
Da su dug od 8.274.827,38 maraka uplatili na vrijeme, ne bi morali da placaju zatezne kamate u iznosu od 6.384.029,32 maraka, sudske troškove od 13,5 hiljada maraka i kamate na te troškove u iznosu od 10.415.25 maraka.
Tako ce zbog propusta u raspodjeli prihoda sa jedinstvenog racuna samo za tih sedam mjeseci 2006. godine Uprava za indirektno oporezivanje prema odluci suda morati da uplati više od 6,4 miliona maraka. Hoce li se finansijska pozicija Uprave za indirektno oporezivanje BiH i Federacije BiH u ovom slucaju imalo olakšati znace se tek poslije pravosnažne odluke nadležnog suda.
Medutim, cini se da sa ovim slucajem tek pocinju finansijske nevolje Federacije BiH koja je do sada redovno dobijala više novaca nego što joj pripada od indirektnih poreza. Zato je Ministarstvo finansija Republike Srpske tužilo Upravu za indirektno oporezivanje BiH i zbog nepravedne rapodjele prihoda od PDV-a u periodu od 2009 do 2012. godine.
Smatra se da je u tom periodu Uprava za indirektno oporezivanje oštetila Republiku Srpsku za 59,1 milion maraka. Vec sada je izvjesno da ce taj iznos biti znatno veci dok ovi sporni slucajevi dobiju sudski epilog.
Da su zvanicnici iz Federacije BiH svojevremeno pristali da jedinstveni racun za prikupljanje PDB-a u Upravi za indirektno oporezivanje BiH ima dva entitetska podracuna sigurno je da danas izmedu Republike Srpske i Federacije BiH ne bi bilo ovakvih nesporazuma u raspodjeli tog novca.
U minuloj deceniji Federacija BiH nije Republici Srpskoj otimala samo prihode od indirektnih poreza. Otimala joj je i novac penzionera. Samo po tom osnovu Federacija BiH trenutno duguje Republici Srpskoj više od 600 miliona maraka.
Svuda u svijetu važi pravilo da se penzije isplacuju tamo gdje su zaradene. Samo je Federacija BiH vec odavno prestala da brine o svojim penzionerima srpske nacionalnosti.
Srecom Republika Srpska je preuzela brigu o tim ljudima. Za isplatu njihovih penzija za više od 25 hiljada penzionera iz Federacije BiH, Republika Srpska mjesecno troši više od 8,4 miliona maraka. Uprkos brojnim tužbama Federacija BiH vec godinama zbog ispolitizovanog pravosuda izbjegava da preuzme brigu o svojim penzionerima i da izmiri dugovanja koja po tom osnovu imaju prema Republici Srpskoj.
Nema nikakve sumnje da je ovakav scenario za otimanje penzionerskog novca napravljen u sarajevskoj politickoj kuhinji. Njegovi kreatori valjda vjeruju da ce jednog dana BiH biti unitarna država bez entiteta i bez odvojenih fondova PIO.
U Republici Srpskoj su odlucni da pravdu u ovom slucaju istjeraju na cistac pa makar morali i do Strazbura. Uostalom Evropski sud za ljudska prava u Strazburu je presudom u slucaju Duška Karanovica pokazao da je pravda na strani Republike Srpske. Samo je treba docekati.
(Srna)
