U jednoj od najdrskijih krađa umetnina poslednjih godina, nepoznati lopovi upali su u čuvenu Vilu Manjani kod Parme i za manje od tri minuta odneli tri remek-djela neprocjenjive vrijednosti.
Parma je tokom noći postala scena pljačke koja više liči na scenario iz kriminalističkog filma nego na stvarni udar na jednu od najvažnijih italijanskih umjetničkih kolekcija.
Nepoznate osobe upale su u Vilu Manjani i za svega nekoliko minuta iznijele tri djela ogromne vrijednosti, ostavljajući za sobom pitanje kako je ovako precizna i brza operacija uopšte bila moguća.
Meta pljačkaša bila je Fondacija Manjani-Roka, poznata i kao "Vila remek-djela", mjesto koje čuva značajna umjetnička djela i koje već godinama važi za jednu od najprepoznatljivijih tačaka kulturne mape tog dijela Italije.
Prema dostupnim informacijama, napadači su tokom noći provalili u objekat, savladali ulaznu prepreku i bez oklijevanja krenuli pravo ka prostoriji poznatoj kao "Sala dei Francesi", gdje su se nalazila dela koja su očigledno bila unaprijed izabrana.
Udar je izveden gotovo hirurški. Za manje od tri minuta iz prostora su iznijeta tri remek-djela, jedno Pjera-Ogista Renoara, jedno Pola Sezana i jedno Anrija Matisa. Riječ je o slikama koje su bile dio stalne kolekcije i čija se vrijednost mjeri milionima evra.
Prema navodima, ukradena su sljedeća djela: Renoarovo "Poasonovi", Matisova "Odalisca sulla terrazza" i Sezanova "Natura morta con ciliegie". Sama činjenica da su pljačkaši išli pravo ka tim slikama i da su cijelu akciju završili u rekordnom roku dodatno je pojačala sumnju istražitelja da se ne radi o improvizovanoj provali, već o unaprijed pripremljenom i precizno vođenom planu.
Brzina izvršenja i način na koji su počinioci djelovali navode vlasti na zaključak da su veoma dobro poznavali raspored prostorija, bezbjednosne tačke i vjerovatno način funkcionisanja zaštitnog sistema.
Zbog toga se sada ozbiljno razmatra mogućnost da je u pitanju krađa po narudžbini, odnosno operacija izvedena za potrebe crnog tržišta umjetnina, koje godinama predstavlja jedan od najosetljivijih problema u zaštiti kulturnog nasljeđa u Italiji.
Slučaj su preuzeli karabinjeri i specijalna jedinica za zaštitu kulturne baštine, koji sada analiziraju snimke sigurnosnih kamera, tragove iz objekta i eventualne kontakte koji bi mogli da ukažu na to gdje su slike završile.
Trka sa vremenom već je počela, jer iskustvo pokazuje da ovakva djela, kada jednom nestanu iz legalnog okvira, vrlo brzo mogu završiti u duboko zatvorenim kanalima ilegalne trgovine.
Pljačka u Vili Manjani već se opisuje kao jedan od najozbiljnijih udara na italijansku kulturnu baštinu posljednjih godina. Udar nije pogodio samo jednu fondaciju ili jednu kolekciju, već i samu predstavu o sigurnosti remek-djela koja su decenijama smatrana zaštićenim iza zidova institucija, nadzora i reputacije.
Sada, dok istražitelji pokušavaju da rekonstruišu svaki sekund te noćne operacije, Italija se suočava sa neprijatnom slikom, da su Renoar, Sezan i Matis iz srca jedne od najpoznatijih vila jednostavno nestali u akciji koja je trajala kraće nego što je potrebno da se pročita vijest o njoj.
Nakon upada u Luvr u oktobru 2025, u kojem su ukradeni francuski krunski dragulji, nije zabilježen drugi uporedivo veliki i medijski propraćeni muzejski udar u Evropi do sadašnje pljačke u Vili Manjani-Roka.
Za ljubitelje umjetnosti, krađa djela Renoara, Sezana i Matisa predstavlja teži udar od spektakularnih pljački kraljevskih dragulja iz najpoznatijeg muzeja na svijetu, jer ovde nije riječ samo o luksuzu i materijalnoj vrijednosti, već o nestanku djela koja pripadaju samom vrhu evropske stvaralačke baštine.
