Njegovo preosveštenstvo vladika banjalučki Jefrem osveštao je obnovljeni Hram Hrista Spasitelja u centru Banjaluke.
Uz vladiku banjalučkog Jefrema i vladiku zvorničko-tuzlanskog Vasilija, liturgiju je služilo više episkopa Srpske pravoslavne crkve, uz sasluženje sveštenstva.
Osveštanju Hrama i svetoj arhijerejskoj liturgiji prisustvovalo je čak 15 arhijereja Srpske pravoslavne crkve, mnogobrojne ličnosti iz političkog, kulturnog i javnog života Republike Srpske (RS) i veliki broj vjernika.
Svečanostima novoizgrađenog Hrama Hrista Spasitelja prisustvovali su i kumovi premijer RS Milorad Dodik, gradonačelnik Banjaluke Dragoljub Davidović i bivši predsjednik RS Dragan Čavić.
Na svečanosti su bili i predsjednik Narodne skupštine RS Igor Radojičić, ruski ambasador u BiH Konstantin Šuvalov, ministri u Vladi RS i Savjetu ministara BiH, poslanici Narodne skupštine, te lideri političkih stranaka iz RS.
Osveštanju hrama prisustvovali su članovi Akademije nauka i umjetnosti RS, rabin Jevrejske zajednice u BiH Jozef Atijas, banjalučki biskup Franjo Komarica, muftija banjalučki Edhem Čamdžić mnogobrojne ličnosti kulturnog i političkog života RS, kao i veliki broj vjernika iz RS, Srbije i Banjaluke.
Banjaluka ove godine krsnu slavu Spasovdan prvi put obilježava u novoizgrađenom Hramu Hrista Spasitelja, kojem je prisustvovalo nekoliko hiljada građana.
Srpska pravoslavna crkvena opština Banjaluka investitor je izgradnje Hrama Hrista Spasitelja, a zahvaljujući dobrim ljudima i ustanovama uspjela je da izgradi ovaj hram.
Na istom mjestu od 1925. do 1939. godine gradio se Hram Svete Trojice, koji je 12. aprila 1941. godine bombardovan.
Prilikom insceniranog njemačkog bombardovanja, hram je pogođen i znatno je oštećen oltarski dio (apsida). U maju iste godine ustaše su hram proglasile "ruglom grada" i naredili Srbima, Jevrejima i Romima da ga, ciglu po ciglu, u potpunosti sruše.
Poslije Drugog svjetskog rata, za više od pola vijeka, mnoge su građevine obnovljene, ali za porušeni Saborni hram nije bila dozvoljena obnova, već je na mjestu na kome se nalazio hram izgrađen spomenik palim borcima.
Početkom devedesetih godina prošlog vijeka banjalučka Crkvena opština dobila je dozvolu za obnovu porušenog hrama, a spomenik palim borcima premješten je na obližnju lokaciju, takođe u vlasništvu Crkve.
Hram je obnovljen pod imenom hram Hrista Spasitelja, jer je u međuvremenu u Banjaluci (1963-1969) izgrađen hram koji je dobio ime Svete Trojice, kao uspomenu na onaj porušeni, a za koji su pravoslavni Srbi mislili da ga nikada više neće moći obnoviti.
Obnova hrama pokrenuta je 1992. godine, a 1993. godine Njegova svetost patrijarh srpski Pavle osveštao je temelje.
Sadašnji obnovljeni hram arhitektonski je identičan sa prethodnim, sa zvonikom visokim 47 metra i kupolom od 22,5 metra.
Zbog rata koji je uslijedio i nedostatka sredstava, radovi su mirovali narednih sedam godina, a obnova, u kojoj su učestvovali najcjenjeniji stručnjaci i majstori, nastavljena je 2000. godine.
Protojerej-stavrofor Sabornog hrama Svete Trojice Ratko Radujković kaže da će izgradnja Hrama Hrista Spasitelja koštati nešto jeftinije nego izgradnja predratnog hrama, koja je koštala tadašnjih 16 miliona dinara ili sedam miliona dolara.
Unutrašnjosti hrama je opremljena inventarom koji je nabavljen u Moskvi, Atini i Srbiji, kako bi bio pripremljen za osveštavanje.
U unutrašnjosti hrama započeti su radovi na mozaicima, koji će biti nastavljeni nakon osveštavanja objekta.
Hram Hrista Spasitelja koji, prema riječima Radujkovića, može da primi od 800 do 1 000 osoba, prvi je u Evropi, koji je izgrađen od crvenog i žutog traventina, kamena posebne vrste nabavljenog sa Bliskog istoka.
Hram je zidan od crvenog i žutog kamena travertina, porijeklom iz Mesopotamije, zidana je troslojnim zidom: kamen, armirani beton, cigla. Kupole su pokrivene zlatnim prohrom limom, dovezenim iz Sibira.
(MONDO)
