U državama članicama i potencijalnim kandidatima za članstvo u Evropsku uniju danas se obilježava 9. maj - Dan Evrope.
Dan Evrope je ustanovljen kao sjećanje na Šumanovu deklaraciju kojom je prije 61 godine počeo proces evropskih integracija.
Povodom Dana Evrope, Ministarstvo za ekonomske odnose i regionalnu saradnju Republike Srpske organizuje danas sastanak i prijem u Administrativnom centru Vlade RS, kojem će prisustvovati predsjednik Srpske Milorad Dodik, ministri u Vladi Srpske, direktori i glavni urednici medijskih kuća, predstavnici javnog i kulturnog života u Republici i nevladinih organizacija.
Sastanak će u 12.00 časova otvoriti ministarka za ekonomske odnose i regionalnu saradnju u Srpskoj Željka Cvijanović.
Delegacija EU u BiH i Direkcija za evropske integracije BiH, povodom Dana Evrope, organizuju od 4. do 17. maja brojne sportske i kulturne manifestacije u 20 gradova u BiH. Cilj ovog višednevnog obilježavanja Dana Evrope je da se javnosti u BiH približi ideja i vrijednosti ujedinjene Evrope, te značaj procesa pristupanja BiH u EU.
Nekadašnji francuski ministar inostranih poslova Robert Šuman je 9. maja 1950. godine predstavio prijedlog stvaranja organizovane Evrope, neophodne za održavanje mirnih odnosa. Taj prijedlog, poznat kao Šumanova deklaracija, smatra se početkom stvaranja današnje EU. Šuman je tada pozvao Francusku, Njemačku i druge evropske države da zajedno rade za proizvodnji uglja i čelika, čime bi se stvorila prva konkretna osnova za evropsku federaciju.
On je ovaj prijedlog iznio u kontekstu hladnoratovskog zaoštravanja koje je prijetilo da uvede Evropu u novi rat. Takođe, postojala je bojazan od ponovnog naoružavanja Njemačke, pa je Francuska željela da ima neku vrstu kontrole nad proizvodnjom uglja i čelika u Njemačkoj, jer ti sektori predstavljaju osnovu za proizvodnju u vojnoj industriji.
Prijedlogom je stvorena Evropska zajednica za ugalj i čelik, koja je predstavljala prvi korak na putu evropskih integracija.
Kao uspomenu na dan kada je Šuman objavio deklaraciju, lideri EU su na samitu 1985. godine u Milanu odlučili da 9. maj bude obilježavan kao Dan Evrope.
Taj dan se proteklih godina obilježavao slavljima širom evropskih metropola, ali i debatama o budućnosti Evrope, njenim granicama i proširenju.
Proširenje Unije praćeno je skepticizmom u nekim članicama, ali je taj proces bio i ostao pravi instrument za prevazilaženje političkih prepreka, jer je njegova osnova - mirno ujedinjenje Evrope zasnovano na demokratiji i vladavini prava.
EU predstavlja zajednicu vrijednosti, a zemlje koje žele da postanu njene članice moraju da ispune jasne uslove koji su definisani na sastanku Evropskog savjeta u Kopenhagenu 1993. godine.
Ti kriterijumi se odnose na stabilnost institucija koje obezbjeđuju demokratiju, pravnu državu, poštovanje ljudskih prava i manjina, tržišnu privredu, sposobnost preduzeća da izdrže konkurenciju u Uniji i sposobnost preuzimanja obaveza koje proizilaze iz članstva, uključujući provođenje ciljeva političke, ekonomske i monetarne unije.
(Srna)
