Nakon nedavne presude Vrhovnog suda Republike Srpske kojom je poništena Odluka Vlade RS o dodjeli koncesije za istraživanje uglja na lokalitetu Bukova Kosa kod Prijedora, stigla je nova presuda u korist zaštite životne sredine.
Okružni sud u Banjaluci, po tužbi Centra za životnu sredinu, po drugi put je poništio ekološku dozvolu za eksploataciju uglja na ovom lokalitetu.
Sud je utvrdio da je Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS nezakonito izdalo ekološku dozvolu investitoru "DRVO-EXPORT" d.o.o. Teslić, prvenstveno zbog izostanka Plana rekultivacije i remedijacije. Ovaj dokument predstavlja ključnu osnovu za sanaciju i ozelenjavanje rudnikom devastirane površine nakon njegovog zatvaranja.
U samoj presudi Sud je konstatovao da su navodi Ministarstva – prema kojima izrada ovog projekta navodno nije bila obavezna – u suprotnosti i sa samom ekološkom dozvolom, u kojoj je naložena mjera vraćanja terena u stanje najbliže zatečenom. Pored toga, Projekat remedijacije i rekultivacije nije bio dostupan tokom javnog uvida, čime je mještanima i široj javnosti nezakonito uskraćeno pravo na adekvatno učešće u procesu odlučivanja.
Pravnici iz Centra za životnu sredinu upozoravaju na dosadašnja negativna iskustva sa istim investitorom na rudniku Bistrica kod Prijedora, gdje je ekološka dozvola osporavana četiri puta iz istog razloga, dok su iza radova ostala devastirana područja i nerehabilitovan teren.
Iz Centra ističu i da pristup pravdi mora biti ujednačen, te da u ponovljenom postupku mora biti utvrđena i stvarna površina kopa koja je već premašena, ili u protivnom zahtjev za izdavanje dozvole mora biti odbačen kao nedopušten.
Mještani i aktivisti Neformalne grupe građana "Sačuvajmo Potkozarje" ističu da je ova presuda jasan dokaz da su nadležne institucije svjesno ignorisale zakonske obaveze. Navode da rudnik na Bukovoj Kosi nije prestajao sa radom i da se iskopi nesmetano vrše na površini od oko 30 hektara, čime se direktno ugrožavaju privatne parcele, imovina i opstanak lokalnog stanovništva.
Odmah po prijemu presude, Centar za životnu sredinu uputio je zahtjev Republičkom inspektoratu za sprovođenje vanrednog inspekcijskog nadzora i preduzimanje hitnih mjera na terenu. U narednom periodu očekuje se i izjašnjenje nadležnih institucija o zahtjevu mještana i ekoloških organizacija za konačnu obustavu eksploatacije i preispitivanje koncesionog ugovora.
