Bivši norveški premijer Jens Stoltenberg (55), danas izglasan za generalnog sekretara NATO-a, nekoliko godina svog djetinjstva proveo je u Beogradu.
Jensov otac Torvald od 1960. godine bio je prvi sekretar norveške ambasade, a sam državnik Stoltenberg je u Beogradu živio od 1962. do 1965. godine.
Na beogradske dane Stoltenberg, koji će od prvih dana aprila biti novi generalni sekretar Severnoatlanska alijanse, je podsjećao u susretima sa srpskim zvaničnicima.
"Kao dijete sam imao privilegiju da živim u Beogradu tri godine i još uvijek se sjećam Kalemegdana. To je divan i prelijep grad", izjavio je.
Osim kuće u kojoj je odrastao, na Dedinju, njegovo omiljeno mjesto je Kalemegdan, gdje je, kako je rekao, naučio da skija. Stoltenberg je svojevremeno govorio da je kao dječak volio srpske specijalitete, i to punjene paprike, pasulj i ćevapčiće.
Osnovnu i srednju školu završio je u Oslu, a poslije obaveznog vojnog roka, na Univerzitetu u Oslu završio je Ekonomski fakultet.
Diplomirao je na temi vezanoj za makorekonomska planiranja. Kao aktivan ekolog, krajem 2011. sa nekolicinom naučnika i avanturista proslavio je na Južnom polu 100. godišnjicu osvajanja najjužnije tačke na planeti, upozoravajući na posljedice globalnog otopljavanja.
Bio je predsjednik norveške vlade ukupno devet godina, najpre nepunih godinu dana početkom 2000-ih, a potom tokom dva četvorogodišnja mandata od oktobra 2005. do oktobra 2013. godine, kada je poražen na izborima od predstavnika umjerene desnice.
Stoltenberg je predsjednik radničke (Laburističke) partije od 2002. godine. Bio je državni sekretar u Ministarstvu za životnu sredinu, zatim ministar industrije, ministar finansija od 1996. do 1997. godine.
Tokom njegovog posljednjeg premijerskog mandata, 22. jula 2011, dogodio se teroristički napad Andersa Beringa Brejvika u Oslu kada je u tom gradu i na obližnjem ostrvu Utoja ubijeno 77 ljudi.
Predmet napada bilo je i središte vlade, tako da je i Stoltenbergov kabinet bio oštećen, pošto su tada od siline udara popucala gotovo sva stakla na dvadesetospratnici.
Norveški mediji Stoltenberga porede sa bivšim američkim predsjednikom Džonom Kenedijem, imajući u vidu, prije svega, njegovu harizmu i dobar izgled. Sklon je neobaveznom ponašanju, te je tako tokom predizborne kampanje jednog popodneva vozio taksi kako bi se bolje upoznao sa biračima.
"Ako postoji mesto gdje ljudi zaista govore ono što i misle, onda je to taksi, objasnio je potom putem video snimka koji je objavljen na društvenim mrežama Fejsbuk, Tviter i Jutjub.
Godine 2012. čestitao je Evropskoj uniji na dobijanju Nobelove nagrade za mir, ali je isključio mogućnost ulaska Novreške u Uniju. Norvežani su ulazak zemlje u EU odlučno odbacili na referendumima 1972. i 1994. godine.
Tokom njegovog mandata, negdje početkom 2012. Norveška se izvinjavala zbog hapšenja i deportacija Jevreja tokom Drugog svjetskog rata. Stoltenberg je povodom Međunarodnog dana sjećanja na žrtve holokausta, 28. januara te godine izjavio da je vrijeme da Norveška prizna da su pojedini političari i građani te zemlje učestvovali u progonu Jevreja.
(Tanjug, Foto: Beta/AP Photo/Fredrik Varfjell, NTB Scanpix)
