Savjet ministara Evropske unije trebalo bi da u Briselu donese odluku o ukidanju "šengenskih viza" za državljane Srbije, Crne Gore i Makedonije.
To je saopštio visoki zvaničnik švedskog predsjedništva EU, koji je naznačio da će ministri unutrašnjih poslova i pravosuđa Unije to učiniti tako što će u Regulativu 539/2001 Evropske unije unijeti dopunu, kojom se državljani pomenute tri zemlje stavljaju na "pozitivan šengenski spisak".
Oni će će biti "izuzeti od obaveze vađenja viza" EU, ali bez prava na rad u zemljama evropske dvadesetsedmorice, kako su objasnili izvori Savjeta ministara Unije.
Riječ je o građanima Srbije, osim žitelja s prebivalištem na Kosovu, kao i Crne Gore i Makedonije, koji imaju biometrijske pasoše, a koji će u turističke ili slične svrhe moći da bez viza borave najduže tri mjeseca, tokom svakih pola godine.
To znači da poslije tri mjeseca otkako su ušli na teritoriju jedne od zemalja "šengenskog prostora" EU, moraju završiti boravak i tek poslije tri mjeseca ponovo mogu na isti rok bez vize ići u turizam ili posjete na teritoriju Unije pod režimom slobodnog kretanja bez granične kontrole.
Odluka Savjeta ministara evropske dvadesetsedmorice će se odnositi samo na takve kratkoročne boravke i građane Srbije, Crne Gore i Makedonije koji s biometrijskim pasošima bez viza doputuju u EU.
Savjet ministara EU u odluci, u čiji je nacrt imala uvida agencija Beta, naglašava da "kad je riječ o Kosovu pod Rezoluciojom 1244 Savjeta bezbjednosti UN, lica s prebivalištem na Kosovu moraju imati vizu kad putuju u Evropsku uniju".
Takođe navodi da Albanija i Bosna i Hercegovina nisu uključene u ovu mjeru, zato što je zaključeno da "nisu ispunile uslove iz dijaloga o viznoj liberalizaciji sa zemljama zapadnog Balkana".
Evropski ministri će se u odluci pozvati na Političku izjavu, koju su usvojili 12. novembra, zajedno s Evropskim parlamentom, u kojoj se poziva Evropska komisija da "što je prije moguće predloži ukidanje viza za te dvije zemlje, s ciljem da putovanja bez obaveze vađenja viza stupe na snagu od 1. jula 2010".
A glavna mjerila i uslovi, utvrđeni dialogom sa državama zapadnog Balkana su, stoji u nacrtu odluke ministara EU, "kontrola granica, bezbjednost pasoša, bitka protiv organizovanog kriminala i korupcije, kao i spoljni odnosi i temeljna prava".
Evropska komisija je ukidanje viza za tri zemlje zapadnog Balkana predložila u julu Savjetu ministara EU koji je, zajedno s Evropskim parlamentom, u novembru usvojio političku izjavu, u kojoj se podvlači da su "Srbija, Crna Gora i Makedonija ispunile sve uslove za ukidanje viza" EU.
A to, podvučeno je, omogućava da tri pomenute zemlje "dobiju režim bez viza počev od 19. decembra 2009".
Potpredsjednik srpske vlade Božidar Đelić je prilikom nedavnih razgovora u Briselu s čelnicima Evropske komisije i Evropskog parlamenta, izjavio da je, na prijedlog Slovenije, prihvaćeno da ukidanje viza stupi na snagu 19. decembra, na pravoslavni praznik Svetog Nikole, koji se široko slavi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji, a i "zaštitnik je putnika".
Đelić je rekao novinarima da je evropskog komesara Olija Rena zamolio da bude prvi u sjedištu EU koji će primiti neke od građana Srbije koji, u okviru projekta srpske vlade "Evropa za sve", treba da prvi put bez viza doputuju u Brisel.
Odluku o ukidanju šengenskih viza će na konferenciji za štampu objaviti ministri predsjedavajuće EU, Švedske, kao i evropski komesar za unutrašnje poslove i pravosuđe Žak Baro.
Baro je u nedavnoj raspravi u Evropskom parlamentu predočio "čvrstu riješenost Evropske komisije da pomno prati ispunjavanje svih mjerila, utvrđenih u putnim mapama-programima mjera za sve zemlje kojih se to tiče".
Evropski komesar je naglasio da je Evropska komisija spremna da pomogne i vlastima Bosne i Hercegovine i Albanije da sprovedu nužne standarde i polovinom iduće godine dođu, ako je moguće, takođe do šengenskog slobodnog viznog režima Evropske unije.
U Evropskom parlamentu je zatraženo da i Velika Britanija, koja nije u šengenskom prostoru, ukine vize za Srbiju, Crnu Goru i Makedoniju.
(Beta)
