Premijer Tonge Lord Tuivakano potvrdio je danas da je preminuo kralj Džordž Tupu V, ekscentrični reformator koji se odrekao apsolutne vlasti kako bi uveo demokratiju u kraljevini smještenoj u istoimenom arhipelagu u Tihom okeanu.
Kraljeva smrt zavila je zemlju u crno, rekao je Tuivakano u obraćanju naciji preko radija i dodao da datum sahrane još nije određen.
Uzrok smrti Džordža Tupua V (63), koji je juče umro u bolnici u Hongkongu, nije saopšten, ali AFP podsjeća da je kralju prošle godine dijagnostikovan tumor i da mu je odstranjen jedan bubreg u bolnici u Los Anđelesu.
Kralj Tonge bio je prepoznatljiv po svojim brižljivo izrađenim uniformama, šljemovima iz kolonijalne ere i monoklu koji je nosio. Po Nukualofi se vozio u crnom londonskom taksiju, a hobi mu je bilo skupljanje modela jedrilica i igranje rata bataljonima olovnih vojnika.
Zbog svoje ekscentričnosti, ponekad je bio meta kritika da nema nikakvog dodira sa svakodnevnim životom 115.000 stanovnika Tonge, od kojih četvrtina živi ispod praga siromaštva, ali često je bio i hvaljen zbog demokratskih reformi koje je sproveo.
Tupu V, diplomac univerziteta u Oksfordu, najavio je reforme neposredno prije nego što je u septembru 2006. godine, poslije smrti svog oca, kralja Taudahaua Tupua IV, došao na presto kao jedan od posljednjih apsulutnih monarha u svijetu.
Krunisan je tek dvije godine kasnije pošto se osiromašena polinežanska država oporavljala od nereda, u kojima je poginulo osam ljudi, koji su uslijedili tokom protesta zbog sporog ritma političkih reformi.
Dvije godine nakon što je krunisan, Tupu V je ispunio svoje obećanje o uvođenju demokratije i narod Tonge je 2010. godine prvi put glasao na parlamentarnim izborima, čime je okončano 165 godina feudalizma u toj zemlji.
Tupua V će naslijediti njegov brat, princ Tuputoa Lavaka (52), ambasador Tonge u Kanberi.
Konzervativni Lavaka, koji je od 2000. do 2006. godine bio premijer, oženjen je i ima troje djece.
(Tanjug)
