Navršilo se tačno godinu dana od kada je Kosovo jednostrano proglasilo nezavisnost, a do danas ovu državu je priznalo više od 50 zemalja svijeta.
Tu godišnjicu Srbi dočekuju sa gorčinom, dok Albanci pripremaju veliko cjelodnevno slavlje sa vatrometom. Predstavnici Euleksa, Kfora i KPS-a dižu "gotovost" s obzirom na moguće sukobe.
Državni sekretar Ministarstva za Kosovo i Metohiju Oliver Ivanović izjavio je da će srpska zajednica ignorisati predstojeću proslavu godišnjice koja je počela i dan ranije.
"Nema sumnje da će Albanci proslaviti 17. februar, ali što se tiče srpske zajednice, mi ćemo to ignorisati kao i prije godinu dana. Za nas se ta nezavisnost nije dogodila, mi smo dio Republike Srbije i tu neće biti nikakvih promjena", rekao je Ivanović.
Politički predstavnici kosovskih Srba svoje negodovanje demonstrirali su na sjednici Skupštine zajednice opština Kosova i Metohije u Zvečanu, na koju su došli i poslanici Skupštine Srbije.
Na toj sjednici usvojena je Deklaracija kojom se odluka o nezavisnosti Kosova proglašava za jednostranu i nevažeću, a poslanicima se obratio i ministar za Kosovo i Metohiju Goran Bogdanović koji je pozvao sve Srbe na Kosovu i Metohiji da ne nasjedaju na provokacije i da vjeruju u svoju državu Srbiju.
Ovim povodom oglasio se i predsjednik Srbije Boris Tadić koji je još jednom ponovio da za Srbiju Kosovo nije nezavisno.
Prema njegovim riječima, ova godišnjica "predstavlja dan kada su vlasti Prištine na nezakonit način s tačke gledišta međunarodnog prava proglasile nezavisnost".
"Srbija ne prihvata nezavisnost Kosova i neće prihvatiti tu nezavisnost", rekao je Tadić.
Ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić ovaj dan će posvetiti razgovorima sa Ban Ki-Munom o primjeni plana od šest tačaka.
Centralno slavlje kosovskih Albanaca počelo je svečanom sjednicom u Prištini na kojoj su govorili Fatmir Sejdiju, Jakup Krasnići i Hašim Tači.
Kao i ostali zvaničnici Kosova, Sejdiu i Tači ovih dana primaju brojne telegrame podrške i čestitke, a među njima posebno ističu poruku predsjednika SAD Baraka Obame, kao i čestitke međunardnog civilnog predstavnika Pitera Fejta.
Povodom godišnjice nezavisnosti Kosova, otvorenim pismom oglasili su se bivši izaslanik UN i tvorac plana o nadgledanoj nezavisnosti Kosova Marti Ahtisari, njegov zamjenik Alber Roan i njemački diplomata Volfgang Išinger koji su bili uključeni u pregovore o statusu Kosova
Kako su ocijenili ni poslije godinu dana na taj problem još ne može biti stavljena tačka, jer Srbija i dalje ne prihvata realnost i čini sve da spriječi da se situacija vrati u normalu.
Oni smatraju da vlasti Srbije moraju da shvate da je gubitak Kosova stvarnost koja se ne može promijeniti.
U zajedničkom tekstu autori podsjećaju da je Kosovo priznalo više od 50 zemalja koje predstavljaju bezmalo 60 odsto ekonomske snage svijeta, a da se masovni egozdus Srba, koji su mnogi predviđali, nije dogodio.
Autori navode da po nalogu Vlade Srbije kosovski Srbi koji čine oko pet odsto stanovništva odbijaju saradnju sa kosovskom vladom i misijom EU.
Borba za očuvanje Srbije
U Deklaraciji o nezavisnosti, koju je prije godinu dana aklamacijom usvojila Skupština Kosova, navedeno je da će nezavisno Kosovo biti "posvećeno miru i stabilnosti", a da će kosovska država "biti formirana na osnovu plana Martija Ahtisarija".
"Kosovo je demokratsko, laičko i multietničko društvo" koje će prihvatiti "međunarodno civilno i vojno prisustvo".
"Nezavisnošću, Kosovo preuzima međunarodne obaveze, obezbjeđuje sigurnost granica sa susjednim zemljama i odriče se nasilja kao načina za rješavanje nesuglasica", piše, pored ostalog, u tom dokumentu.
Dan kasnije Kosovo je priznalo osam zemalja, prvi je bio Avganistan, zatim SAD, Francuska, Albanija, Turska, Velika Britanija, Australija i Senegal. Do kraja prošle godine Kosovo su priznale 53 države, među kojima i 22 zemlje članica EU, a u januaru ove godine Kosovo je priznanala i Panama.
Odmah po proglašenju nezavisnosti, na zahtjev Rusije i Srbije održana je sjednica Savjeta bezbjednosti UN. Generalni sekretar UN Ban Ki Mun izjavio je tada da je Rezolucija 1244 Savjeta bezbjednosti UN i dalje pravni okvir za Kosovo.
Na toj sjednici predsjednik Srbije Boris Tadić zatražio je od generalnog sekretara UN Ban Ki Muna da poništi jednostrano proglašenu nezavisnost Kosova i raspusti Skupštinu Kosova.
Istoga dana, 18. februara, Skupština Srbije potvrdila je raniju odluku Vlade Srbije o poništavanju jednostranog proglašenja nezavisnosti Kosova i Metohije, a šef diplomatije Vuk Jeremić povukao je ambasadore iz zemalja koje su priznale nezavisnost Kosova.
Nekoliko desetina hiljada Srba protestvovalo je u srpskim sredinama na Kosovu i Metohiji, protiveći se jednostranom proglašenju nezavisnosti Kosova.
Na mitingu u Beogradu 21. februara, pod nazivom "Kosovo je Srbija" pred nekoliko stotina hiljada ljudi govorio je i premijer Srbije Vojislav Koštunica, kao i zamjenik predsjednika SRS Tomislav Nikolić.
U incidentima više hiljada demonstranata pri kraju mitinga, zapaljena je ambasada SAD u Beogradu, a nekoliko drugih je oštećeno.
Demolirano je nekoliko objekata restorana Mekdonalds i prodavnica u centru grada iz kojih je odnijeta firmirana roba.
Tokom izgreda jedna osoba je izgubila život, više od 150 demonstranata i policajaca je povrijeđeno, a privedene su 192 osobe.
U junu Kosovo je dobilo svoju himnu, a stupio je na snagu i novi kosovski Ustav.
Proglašenju nezavisnosti prethodili su neuspješni pregovori Beograda i Prištine, uz posredovanje "trojke" Kontakt grupe.
U decembru prošle godine na Kosovo je stigla misija EU koja će postepeno preuzimati nadležnosti od UNMIK-a.
Razmještanje misije EU na Kosovu uslijedilo je na osnovu odluke Savjeta bezbjednosti UN od 26. novembra, a u okviru Rezolucije 1244 Savjeta bezbjednosti UN.
Na istoj sednici Savjet bezbjednosti jednoglasno je usvojio izvještaj generalnog sekretara UN Ban Ki Muna o rekonfiguraciji međunarodnog civilnog prisustva na Kosovu u kome je sadržano svih šest tačaka koje su usaglašene sa Beogradom.
(agencije/MONDO)
