"Prekoračenje boravka" se odnosi na državljane zemalja van EU/EEA/Švajcarske koji imaju stalno prebivalište van EU, a koji provedu više od 90 dana u bloku u bilo kom periodu od 180 dana.
Skoro 7.000 državljana zemalja van EU nije moglo da uđe u Uniju otkad je uveden digitalni granični sistem EES, jer su prethodno prekoračili dozvoljeni boravak u Šengen zoni.
Podaci pokazuju da se taj broj povećava. Porastao je za 50 odsto u posljednja dva mjeseca posmatranja (oko 3.000 evidentiranih prekoračenja) u poređenju sa prva četiri mjeseca rada EES sistema (oko 4.000 prekoračenja).
"Prekoračenje boravka" se odnosi na državljane zemalja van EU/EEA/Švajcarske koji imaju stalno prebivalište van EU, a koji provedu više od 90 dana u bloku u bilo kom periodu od 180 dana. Neki od njih su možda tačno iskoristili dozvoljeni broj dana, pa im je svaki dodatni boravak onemogućen.
Tih 7.000 prekoračenja je dio od oko 30.000 ukupnih putnika kojima je odbijen ulazak u Šengen zonu od pokretanja Evropskog sistema ulaska/izlaska (EES) 12. oktobra 2025, pokazuju novi podaci EU.
Ostali slučajevi odbijanja bili su povezani sa drugim imigracionim statusom, nepravilnostima u dokumentaciji ili (u 800 slučajeva) bezbjednosnim razlozima.
Ove informacije se nalaze u Izveštaju o stanju Šengena 2026, koji je Evropska komisija objavila 18. maja.
Izvještaj pruža ažurirani pregled, zaključno sa 20. aprilom, i upoređuje podatke sa 16.000 odbijanja i oko 4.000 prekoračenja koja su zabilježena tri mjeseca ranije, 23. februara (četiri mjeseca nakon početka rada EES-a).
Nisu pronađeni uporedivi podaci iz perioda prije EES-a, jer je jedan od ciljeva sistema upravo bolje praćenje ovih kretanja. Ipak, i ranije su ljudi odbijani na granici iz sličnih razloga, na osnovu provjere pečata u pasošu.
Izvještaj takođe pokazuje da su od postepenog uvođenja EES-a u oktobru 2025. članice Šengena zabilježile više od 60 miliona ulazaka i izlazaka državljana trećih zemalja.
Takođe, tokom 2025. godine je više od 1.000 državljana Velike Britanije odbijeno na ulasku u EU, od čega se 200 slučajeva dogodilo u Francuskoj.
Kako provjeriti da li ste poštovali pravilo 90/180 dana?
Pravilo 90/180 dana važi i za ljude kojima je potrebna kratkoročna Šengen viza, kao i za državljane zemalja sa bezviznim režimom (npr. Britanci, Amerikanci, Australijanci, Kanađani).
Najlakše se tumači unazad od današnjeg datuma: u svakom trenutku, osoba ne smije da je provela više od 90 dana u Šengen zoni u posljednjih 180 dana.
Postoje i zvanični kalkulatori za računanje dana boravka, ali oni ponekad nisu potpuno precizni dok se sistem još stabilizuje, pa se preporučuje i dalje korišćenje starijih Šengen kalkulatora.
Problemi EES-a
Izvještaj navodi da se od uvođenja EES sistema broj biometrijskih provjera na granicama znatno povećao – sa oko 17.000 na oko 87.000 dnevno.
EU ocjenjuje da sistem generalno funkcioniše efikasno i da doprinosi bezbjednosti.
Ipak, postoje i tehnički problemi, gužve na granicama, neujednačena primjena biometrijskih podataka, potreba za većim brojem obučenih graničnih službenika...
Takođe, neke zemlje imaju poteškoće u razmjeni biometrijskih podataka kroz Šengenski informacioni sistem (SIS), pa primjena sistema još nije potpuno ujednačena.
(EUpravo zato/Connexion France)
