Evropska unija planira da minimalne akcize na cigarete poveća za čak 139 odsto, dok bi prvi put bile uvedene i zajedničke akcize na vejpove, zagrevani duvan i nikotinske kesice.
Evropska unija predlaže značajno povećanje poreza na cigarete i, po prvi put, uvođenje minimalnih akciza na nivou cijele EU za elektronske cigarete, proizvode od zagrijavanog duvana i nikotinske kesice.
Prijedlog dolazi nakon procjene postojećih propisa o kontroli duvana, koja je pokazala da zakonodavstvo više ne uspijeva da prati brze promjene na tržištu nikotinskih proizvoda.
Ova odluka proističe iz procjene Evropske komisije o okviru za kontrolu duvana, kojom je utvrđeno da je postojeće zakonodavstvo sve više zastarjelo. Iako je udio pušača među odraslim stanovništvom EU smanjen sa 28 na 24 odsto, približno svaki četvrti Evropljanin i dalje puši, dok od bolesti povezanih sa upotrebom duvana svake godine umre oko 700.000 ljudi.
Predloženom revizijom Direktive o oporezivanju duvanskih proizvoda minimalne akcize na cigarete bile bi povećane za 139 odsto. Istovremeno, prvi put bi bile uvedene poreske dažbine na nove nikotinske proizvode na nivou cijele Evropske unije, a sistem praćenja i kontrole bio bi proširen i na sirovi duvan, sa ciljem borbe protiv ilegalne trgovine.
Navike potrošača takođe se mijenjaju, od tradicionalnih cigareta sve više se prelazi na proizvode poput elektronskih cigareta, uređaja za zagrijavanje duvana, kao što je IQOS, i nikotinskih kesica. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, čak 11,6 odsto mladih uzrasta od 13 do 15 godina u evropskom regionu sada koristi neke od ovih proizvoda.
Zdravstveni stručnjaci upozoravaju da, iako pojedini alternativni proizvodi mogu izložiti korisnike manjem broju štetnih hemikalija u poređenju sa klasičnim cigaretama, oni nisu bez rizika. Nikotin stvara zavisnost, a ovi proizvodi se sve češće promovišu kroz različite ukuse, društvene mreže i marketing usmjeren ka mlađoj populaciji.
Prijedlog o povećanju poreza i uvođenju novih akciza izazvao je polemike. Evropski parlament u junu 2026. godine nije uspio da usvoji neobavezujuće mišljenje nakon što su poslanici odbacili ublaženu verziju izvještaja, pri čemu su bili podijeljeni oko obima predloženih promjena.
Zakonodavni proces je i dalje u toku. O poreskom zakonodavstvu odlučuje Savjet Evropske unije, a za njegovo usvajanje neophodna je jednoglasna saglasnost svih 27 država članica.
